Το πρόσφατο περιστατικό με τον εμπρησμό μιας μοτοσυκλέτας στο Κιλκίς από δυο ανήλικους Ρομά που δεν διέθεταν κανένα στοιχείο ιθαγένειας, έφερε για άλλη μια φορά στο προσκήνιο την αναγκαιότητα της δημοτολογικής τακτοποίησης των Ελλήνων Τσιγγάνων, η οποία είναι απαραίτητη στην περίπτωση της στεγαστικής αποκατάστασής τους. Ειδικότερα, το πρόσφατο ευρύ πρόγραμμα χρηματοδότησης στέγης μέσω τραπεζικών δανείων με εγγύηση του δημοσίου απευθύνεται μόνο σε όσους είναι ήδη δημοτολογικά τακτοποιημένοι.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην Ειδική Έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη το Σεπτέμβριο του 2009, «η ισχύουσα ΚΥΑ 33165/2006 όπως έχει τροποποιηθεί, που αποτελεί και την κύρια νομική βάση του προγράμματος στεγαστικής αποκατάστασης, προσδιορίζει κατʼ αρχήν ως δικαιούχους των στεγαστικών δανείων, δηλαδή ως ομάδα-στόχο της σχετικής δράσης, τους «Έλληνες Τσιγγάνους οι οποίοι διαβιούν σε καταυλισμούς της χώρας, μέσα σε σκηνές, παράγκες ή άλλες κατασκευές που δεν πληρούν τις ελάχιστες προϋποθέσεις μόνιμης κατοικίας» (άρθρο 2 § 1). Προσδιορίζοντας όμως περαιτέρω τις τυπικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση του δανείου, το άρθρο 2 § 2 στοιχ. βʼ της ίδιας ΚΥΑ απαιτεί οι αιτούντες να «είναι εγγεγραμμένοι στα δημοτολόγια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης της χώρας», ενώ στο άρθρο 3 § 1 προβλέπεται ότι οι σχετικές αιτήσεις υποβάλλονται «στην αρμόδια υπηρεσία του Δήμου ή της Κοινότητας, που κατοικεί μόνιμα ο δικαιούχος».
Επομένως, οι ευεργετικές διατάξεις της συγκεκριμένης ΚΥΑ αφορούν ένα μικρό ποσοστό των Ελλήνων Τσιγγάνων, αυτούς που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο δείκτη κοινωνικής ενσωμάτωσης. Οι υπόλοιποι, που είναι και το μεγαλύτερο τμήμα των χρηζόντων κοινωνικής στήριξης, τίθενται εκτός εμβέλειας του προγράμματος και έτσι αναπαράγονται οι όροι εξαθλίωσης και κοινωνικού τους αποκλεισμού.
Ο Συνήγορος του Πολίτη εισηγείται τρεις εναλλακτικές εκδοχές ενός προγράμματος ταχείας, ασφαλούς και αποτελεσματικής καταγραφής των Ελλήνων Τσιγγάνων προτείνοντας ως καταλληλότερο αρμόδιο όργανο επιτροπή της Περιφέρειας. Τονίζει όμως ότι «ο οσοδήποτε άρτιος νομοθετικός σχεδιασμός δεν αρκεί σε βάθος χρόνου αν δεν συνοδευθεί από μέτρα μακροπρόθεσμης επικοινωνιακής στρατηγικής.»
Με βάση τα προαναφερόμενα ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ Υπουργοί:
• Ποια είναι η εκτίμησή σας για το σημερινό ποσοστό κοινωνικής ενσωμάτωσης των Ελλήνων Τσιγγάνων;
• Έχετε ήδη ενημερωθεί από τον Συνήγορο του Πολίτη για τις εναλλακτικές εκδοχές που προτείνει προκειμένου να συγκροτηθεί πρόγραμμα καταγραφής των Ελλήνων Τσιγγάνων. Ποια είναι η θέση σας για τις συγκεκριμένες προτάσεις;
• Τι σκοπεύετε να κάνετε προκειμένου να προχωρήσει άμεσα η δημοτολογική τακτοποίηση των Ελλήνων Τσιγγάνων;
• Με ποια μέτρα μακροπρόθεσμης επικοινωνιακής στρατηγικής σκοπεύετε να ενισχύσετε το νομοθετικό σχεδιασμό για τη δημοτολογική τακτοποίησή των Ελλήνων Τσιγγάνων;
Ο ερωτών βουλευτής
Γρηγόρης Ψαριανός