Βασική αρχή του νεοφιλελευθερισμού αποτελεί η πεποίθηση ότι όλες σχεδόν οι κρατικές λειτουργίες πρέπει να αφήνονται στα χέρια των «αποτελεσματικών» και «σοφών» αγορών. Το κράτος, σύμφωνα με τους νεοφιλελεύθερους, είναι βαθιά αναποτελεσματικό και γιʼ αυτό ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης πρέπει να διέπει όλες σχεδόν τις κρατικές δραστηριότητες. Το μόνο πεδίο, το οποίο οι οπαδοί του νεοφιλελευθερισμού «παραχωρούν» συνήθως στο κράτος είναι αυτό του ελεγκτικού και εποπτικού του ρόλου στη λειτουργία της οικονομίας.
Όμως στη δικιά μας περίπτωση, στην περίπτωση της Ελλάδας του Μνημονίου και της τρόικας, ακόμα και αυτός ο ελεγκτικός ρόλος του κράτους «παραχωρείται» στην αγορά, αποδεικνύοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν είναι απλά νεοφιλελεύθερη αλλά «ταλιμπάν» του νεοφιλελευθερισμού, καθώς ξεπουλά ακόμα και αυτόν τον ελάχιστο εποπτικό-ελεγκτικό ρόλο του κράτους. Πώς γίνεται αυτό;
Με δύο βασικούς τρόπους:
α) την ιδιωτικοποίηση κρίσιμων ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους, όπως είναι ο φορολογικός μηχανισμός
β) την απαξίωση των ελεγκτικών μηχανισμών, μέσω της σκόπιμης υποστελέχωσής τους, όπως στις περιπτώσεις, μεταξύ άλλων, του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας και του Σώματος των Οικονομικών Επιθεωρητών.
Οι δύο παραπάνω τρόποι προφανώς συμπλέκονται μεταξύ τους, καθώς η απαξίωση μέσω της σκόπιμης υποστελέχωσης των μηχανισμών προηγείται κατά κανόνα της ιδιωτικοποίησής τους.
Τα παραδείγματα απαξίωσης και ιδιωτικοποίησης αφθονούν. Εδώ θα επικεντρωθώ σε τρία: Σε αυτό του φορολογικού μηχανισμού του κράτους (εφορίες, τελωνεία, ελεγκτικά κέντρα), στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) και στο Σώμα των Οικονομικών Επιθεωρητών.
Σε ό,τι αφορά στον φορολογικό μηχανισμό η διαδικασία ιδιωτικοποίησης του κρίσιμου πεδίου των φορολογικών ελέγχων έχει ήδη ξεκινήσει, αφού βέβαια προηγήθηκε η απαξίωσή του μέσω της δραματικής υποστελέχωσης των φορολογικών υπηρεσιών της χώρας.
Συγκεκριμένα, στον τελευταίο φορολογικό νόμο, στο άρθρο 21, προβλέπεται ότι παρέχεται η δυνατότητα σε ιδιωτικά λογιστικά γραφεία (που θα πιστοποιηθούν από το υπουργείο Οικονομικών) να διενεργούν, για λογαριασμό των εφοριών, πλήρη έλεγχο σε φορολογικά αντικείμενα (φορολογία εισοδήματος, ΦΠΑ, φόρος μισθωτών υπηρεσιών) και να εκδίδουν ετήσιο φορολογικό πιστοποιητικό.
Οι επιχειρήσεις θα μπορούν θα θεωρούνται «φορολογικά καθαρές» αν το πιστοποιητικό είναι λευκό, δηλαδή δεν καταγράφονται σε αυτό φορολογικές παραβάσεις ή άλλου τύπου παρατηρήσεις Σε αντίθετη περίπτωση θα διενεργείται τακτικός φορολογικός έλεγχος, δηλαδή οι επιχειρήσεις θα ελέγχονται από τις υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών.
Δηλαδή, αν οι ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες δεν καταγράφουν φορολογικές παραβάσεις ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ ΤΟΥΣ στο φορολογικό πιστοποιητικό, τότε στους πελάτες τους δεν θα διενεργείται τακτικός φορολογικός έλεγχος! Ουσιαστικά λοιπόν εκχωρείται το κρίσιμο πεδίο των φορολογικών ελέγχων σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες, οι οποίες θα έχουν βεβαίως το συμφέρον να βγάζουν «λάδι» τους πελάτες τους, καθώς από αυτούς είναι που πληρώνονται!
Αντί λοιπόν η κυβέρνηση να ενισχύσει με ανθρώπινο δυναμικό αλλά και με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα τον φορολογικό μηχανισμό, προχωρά στη διάλυση - ήδη έχει ανακοινωθεί η κατάργηση 200 από τις 289 εφορίες της χώρας! - και στην ιδιωτικοποίηση ενός μεγάλου κομματιού των δραστηριοτήτων του. Το αποτέλεσμα θα είναι η αύξηση της φοροδιαφυγής και η ιδιωτικοποίηση της διαφθοράς. Επισημαίνω εδώ το παράδειγμα της Ολλανδίας των 16 εκ. κατοίκων - που έχει να επιδείξει πολύ χαμηλά ποσοστά φοροδιαφυγής και εξελιγμένη τεχνολογική στήριξη του φορολογικού μηχανισμού-, στην οποία υπάρχουν 30.000 εφοριακοί υπάλληλοι, εκ των οποίων το 80% ασκούν ελεγκτικά καθήκοντα. Στην Ελλάδα των 11 εκ. κατοίκων έχουμε μετά βίας 10.000 υπαλλήλους, εκ των οποίων μόλις το 15-20% ασκούν ελεγκτικές εργασίες! Και αυτούς τους 10.000 υπαλλήλους η κυβέρνηση θα τους μειώσει περαιτέρω, μέσω του μνημονιακού κανόνα 1 προς 5 ή και περισσότερο, αντικαθιστώντας τους με ιδιώτες!
Είναι προφανές λοιπόν ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν διαθέτει ούτε τη στοιχειώδη πολιτική βούληση για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Αντίθετα, την ενθαρρύνει (βλ. περαίωση και υποστελέχωση υπηρεσιών), προκειμένου να «νομιμοποιήσει» τα κοινωνικά άδικα φοροεισπρακτικά της μέτρα και να επιταχύνει τη μνημονιακή διαδικασία αναδιανομής του πλούτου υπέρ των πολύ λίγων.
Στην ίδια, ακραία νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση κινείται και η διαδικασία απαξίωσης του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, μέσω της σκόπιμης υποστελέχωσής του. Η έλλειψη προσωπικού οδηγεί μοιραία όχι απλά σε ανεπαρκείς ελέγχους για την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας, αλλά στην πλήρη, σχεδόν, ανυπαρξία ελέγχων. Και ειδικά μάλιστα αυτή την περίοδο της οικονομικής κρίσης που τα προβλήματα των εργαζομένων καθημερινά πολλαπλασιάζονται και οι παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας και η εργοδοτική αυθαιρεσία έχουν γίνει καθεστώς.
Η ίδια τραγική κατάσταση ισχύει και για το Σώμα των Οικονομικών Επιθεωρητών, το οποίο είναι επιφορτισμένο με τον έλεγχο των εφοριών, των τελωνείων και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Συγκεκριμένα, ενώ οι προβλεπόμενες οργανικές θέσεις στον κλάδο των Οικονομικών Επιθεωρητών ανέρχονται σε 294 υπηρετούν σήμερα μόνο 194, με τον αριθμό εκείνων που πραγματοποιούν επιθεωρήσεις να ανέρχεται μόλις σε 157 (αφού οι 27 εκ των 194 είναι είτε προϊστάμενοι είτε έχουν διατεθεί στη ανάπτυξη του προγράμματος ELENXIS).
Είναι ξεκάθαρο λοιπόν ότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ υπηρετεί τον πιο άκρατο νεοφιλελευθερισμό, ιδιωτικοποιώντας και απαξιώνοντας ακόμα και τους πιο κρίσιμους ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους. Και το ερώτημα που μπαίνει είναι ένα: Μέχρι πότε θα ανεχόμαστε αυτήν την, καταστροφική για τον τόπο, κυβέρνηση;
*Ο Γιώργος Κουτσούκος είναι οικονομολόγος και μέλος του τμήματος οικονομικής πολιτικής του ΣΥΝ
ΠΛΑΓΙΟΣ
Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν διαθέτει ούτε τη στοιχειώδη πολιτική βούληση για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Αντίθετα, την ενθαρρύνει (βλ. περαίωση και υποστελέχωση υπηρεσιών), προκειμένου να «νομιμοποιήσει» τα κοινωνικά άδικα φοροεισπρακτικά της μέτρα και να επιταχύνει τη μνημονιακή διαδικασία αναδιανομής του πλούτου υπέρ των πολύ λίγων.
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=619796