17 Οκτωβρίου 200517 Οκτωβρίου 2005
Ομιλία
του Αλέκου Αλαβάνου, Προέδρου του ΣΥΝ και
μέλους του Συμβουλίου των Προέδρων του κόμματος ‘Ευρωπαϊκή Αριστερά’Όπως όλοι γνωρίζετε στις 9 Μαΐου του 2004 ο Συνασπισμός μαζί με άλλα ευρωπαϊκά Αριστερά κόμματα ιδρύσαμε το κόμμα της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ
Ήταν μια συμβολική ημερομηνία καθώς συνέπιπτε με την απελευθέρωση της Ευρώπης από τον φασισμό και τον Ναζισμό.
Με την διακήρυξη και το καταστατικό μας ορίσαμε τότε τις βασικές μας αξίες, τις αρχές μας, τους στρατηγικούς μας προσανατολισμούς και τις αρχές λειτουργίας μας μέσα σ’ αυτό το εξαιρετικά πρωτότυπο πολιτικό μας εγχείρημα.
Με την λήξη του ιδρυτικού μας Συνεδρίου αποφασίσαμε να οργανώσουμε σύντομα το 1ο τακτικό μας Συνέδριο προκειμένου να βαθύνουμε τις επεξεργασίες μας και να εκπονήσουμε ένα πρώτο και όσο μπορούμε ευρύτερο πλαίσιο θέσεων.
Έχουμε πλήρη συνείδηση ότι το κόμμα της Αριστεράς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο έπρεπε να είχε ιδρυθεί αρκετά χρόνια πριν.
Έχουμε πλήρη συνείδηση ότι πρέπει να επιταχύνουμε τις δράσεις και τις προσπάθειες μας καθώς διογκώνονται τα αδιέξοδα και οι αρνητικές επιπτώσεις που καταλείπουν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές.
Όμως ζούμε, συμμετέχουμε και συνδιαμορφώνουμε μαζί με το πολύμορφο κίνημα κατά της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, μαζί με το αντιπολεμικό κίνημα, μαζί με το εργατικό κίνημα μια νέα περίοδο που κυοφορεί μέσα της το σπέρμα μιας νέας ελπίδας για τους λαούς όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Συμβολή για την διατήρηση αλλά και την πραγμάτωση αυτής της ελπίδας επιθυμούμε και επιδιώκουμε να αποτελέσει το 1ο τακτικό μας Συνέδριο.
Ξεκινούμε την διατύπωση των θέσεων μας από τις διαπιστώσεις:
Ότι το φαινόμενο που έχει αποκληθεί νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση αποτελεί μια διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη και ανασυγκροτεί τις δομές του καπιταλισμού και τις εξουσίες του σε παγκόσμια κλίμακα.
Ότι βρίσκεται σε εξέλιξη το σχέδιο παγκόσμιας ηγεμονίας των ΗΠΑ.
Ότι ο πόλεμος αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του νεοφιλελευθερισμού
Ότι στρατιωτικοποιούνται οι διεθνείς σχέσεις.
Ότι η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της αγοράς στηρίζεται στη διαρκή μεγέθυνση με κορμό την στρατιωτικοποίηση της οικονομίας, την κατασπατάληση των φυσικών πόρων και την καταστροφή του περιβάλλοντος.
Ότι οι κοινωνίες ωθούνται στην αποδοχή της αστυνόμευσης τους και στην περιστολή των ελευθεριών τους.
Ότι η ανεργία, η μερική απασχόληση και η διεύρυνση των ανισοτήτων έχουν καταστεί δομικά χαρακτηριστικά του σημερινού καπιταλισμού.
Ότι τέλος όλα αυτά τα προηγούμενα δεν αποτελούν ούτε λάθη πολιτικής, ούτε περιστασιακά συμπτώματα του νεοφιλελευθερισμού, αλλά μόνιμα συστατικά χαρακτηριστικά του. Αποτελούν τα στοιχεία του κυρίαρχου μοντέλου ανάπτυξης.
Αυτό το σύνολο των χαρακτηριστικών του νεοφιλελευθερισμού, μας υποχρεώνει να σχεδιάσουμε την στρατηγική μας υπερβαίνοντας τα όρια του εθνικού κράτους. Μας υποχρεώνει να έχουμε ένα οικουμενικό, ένα παγκόσμιο στρατηγικό ορίζοντα.
Η Ευρώπη για μας, για την Ευρωπαϊκή Αριστερά και για τα κόμματα που την συγκροτούν, αποτελεί το ελάχιστο και συνάμα ευνοϊκό πεδίο για την ανάπτυξη των κοινωνικών και πολιτικών μας αγώνων.
Η Ευρώπη και η Ε.Ε. οφείλει να παίξει ένα αυτόνομο ρόλο για την Ειρήνη και την παγκόσμια Συνεργασία. Οφείλει να στηριχθεί στις μεγάλες ιστορικές παραδόσεις που έχει καταγράψει ο πολιτισμός της και οι πολύμορφοι κοινωνικοί και πολιτικοί αγώνες.
Όμως οι δυνάμεις που βρέθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες στην ηγεσία της Ε.Ε. δεν κατόρθωσαν να επεξεργαστούν και εφαρμόσουν ένα συνολικό σχέδιο ώστε η Ευρώπη και η Ε.Ε. να χαράξει ένα αυτόνομο δρόμο έναντι των ΗΠΑ και να υπερασπιστούν τις κατακτήσεις του κοινωνικού κράτους.
Ο αποκληθείς «Τρίτος Δρόμος» της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας αποδείχτηκε ότι ήταν ένας δρόμος προσαρμογής στον Ατλαντισμό και τον νεοφιλελευθερισμό.
Οι παραδοσιακές συντηρητικές δυνάμεις και οι δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας που διαχειρίστηκαν τις τύχες της Ε.Ε. αφού αποδείχτηκαν να ανίκανες να σχεδιάσουν μια αυτόνομη πορεία για την Ευρώπη, τώρα προσπαθούν να μας πείσουν ότι σημερινή προοπτική είναι μονόδρομος.
Σ΄ όλα τα φαινόμενα των στρατιωτικών επεμβάσεων, στο δόγμα του προληπτικού πολέμου των ΗΠΑ με τη στήριξη του ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι πολιτικές δυνάμεις που κυριαρχούν σ’ αυτήν είχαν μια αντιφατική στάση, άλλες χώρες συμμετείχαν, άλλες ανέχτηκαν, σίγουρα δεν κατόρθωσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο.
Η ηγεσία της Ε.Ε. προωθούσε τη Συνταγματική Συνθήκη που υποτάσσει την ανεξαρτησία της Ε.Ε. στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και συνταγματοποιεί το νεοφιλελευθερισμό.
Τα ερωτήματα για την Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι:
Έχει την ικανότητα να συγκροτήσει ένα αυτόνομο σχέδιο Ειρήνης και συνεργασίας με όλους τους λαούς της γης ως απάντηση στο σχέδιο παγκόσμιας ηγεμονίας των ΗΠΑ;
Έχει την ικανότητα να προωθήσει ένα εναλλακτικό μοντέλο ανάπτυξης, ως απάντηση στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο της παγκοσμιοποίησης;
Οι θεμελιώδεις αλλαγές που έχει προκαλέσει η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση στην οικονομική και παραγωγική βάση, στα πολιτικά συστήματα στις αντιλήψεις και τις πολιτικές των πολιτικών δυνάμεων και συνολικά στο παγκόσμιο σύστημα εξουσίας, καθιστούν απόλυτα αναγκαίο να συγκροτήσουμε ένα νέο μέτωπο των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που θα αντισταθούν στο νεοφιλελευθερισμό και θα αγωνίζονται για τον κοινωνικό μετασχηματισμό στον κόσμο ολόκληρο και ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Η αντίθεση ανάμεσα στον πόλεμο και την ειρήνη είναι σήμερα εξαιρετικά σημαντική, καθώς αγγίζει δομικά χαρακτηριστικά του νεοφιλελεύθερου μοντέλου.
Το νέο κίνημα ειρήνης δεν σηματοδοτεί μόνο την ανάγκη να σταματήσει ο πόλεμος, ούτε σημαίνει μία νέα ισορροπία που θα βασίζεται στην ισορροπία των εξοπλισμών. Σηματοδοτεί μια νέα κοινωνική και οικονομική κατάσταση εναλλακτική στο σημερινό νεοφιλελευθερισμό και στον πόλεμο.
Οι προτάσεις που προωθεί η Ευρωπαϊκή Αριστερά δεν επιδιώκουν απλά την ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ και τη διάλυση του ΝΑΤΟ. Επιδιώκουν να εντάξουν την ειρήνη μέσα στο συνολικότερο εναλλακτικό μοντέλο παραγωγής και ανάπτυξης. Προωθούν τον διαρκή παγκόσμιο αφοπλισμό και τη μετατροπή της πολεμικής βιομηχανίας σε ειρηνική.
Προσανατολιζόμαστε σε μια πολιτική οικονομία ικανή να σταματήσει την κοινωνική παρακμή, όχι μόνο υπερασπίζοντας τη θέσπιση κοινωνικών, φορολογικών και περιβαλλοντικών κανόνων που να ρυθμίζουν τη λογική του ανταγωνισμού, αλλά να χρησιμοποιήσουμε αυτούς τους κανόνες ως συστατικά της συνολικής μας αντίληψης για την οικονομική ανάπτυξη.
Στην ουσία της η δική μας εναλλακτική πρόταση επιδιώκει να αμφισβητήσει την κυριαρχία της αγοράς, την ανταγωνιστικότητα και τη λογική της μεγέθυνσης, να αμφισβητήσει τα δομικά χαρακτηριστικά του σημερινού καπιταλισμού.
Στη δική μας αντίληψη κυριαρχεί το δημόσιο συμφέρον και η συμμετοχή των πολιτών.
Για μας δημόσιο δεν είναι μόνο το εθνικό κράτος.
Όταν λέμε δημόσιο συμφέρον εννοούμε δημοκρατία σε διαφορετικά επίπεδα, που συνυπολογίζει τους εθνικούς θεσμούς, την τοπική αυτοδιοίκηση και τις ευρείες μορφές άμεσης συμμετοχής των πολιτών.
Για την Ευρωπαϊκή Αριστερά η συμμετοχική δημοκρατία αποτελεί προϋπόθεση για την οικοδόμηση μιας άλλης Ευρώπης. Τα κινήματα, τα συνδικάτα και άλλες συλλογικότητες εργάζονται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση και ανοίγουν δημόσιους πολιτικούς χώρους, ιδιαίτερα στη νεολαία.
Σκοπεύουμε ως Ε.Α. να επεξεργαστούμε και να εφαρμόσουμε μια πολιτική η οποία στόχο έχει να ανακτηθεί ένας γνήσιος ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος όπου πρωταγωνιστές θα είναι οι ευρωπαίοι πολίτες, τα κοινωνικά κινήματα και οι δημοκρατικές οργανώσεις.
Ο κύριος στόχος μας ως πολιτικού υποκειμένου είναι να προωθήσουμε ένα νέο είδος δημοκρατίας.
Ο νεοφιλελευθερισμός αποσάθρωσε την πολιτική φυσιογνωμία ιστορικών πολιτικών ρευμάτων και πολιτικών δυνάμεων.
Η σύγκλιση και η ταύτιση μεγάλων δυνάμεων της συντηρητικής παράταξης με δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας επιβεβαιώνει ότι τα πολιτικά διλήμματα των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων δεν ισχύουν πια.
Το δίλημμα νεοφιλελευθερισμός ή κοινωνικός μετασχηματισμός είναι η ιστορική πρόκληση για την Αριστερά του 21ου αιώνα, είναι η πρόκληση για το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Αυτή είναι η διαχωριστική γραμμή που διαμορφώνει σήμερα αντιμαχόμενες πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες, αυτός είναι ο χαρακτήρας των μεγάλων κινητοποιήσεων στον παγκόσμιο και ευρωπαϊκό κοινωνικό φόρουμ, αυτός ήταν και ο χαρακτήρας της μεγάλης μάχης για το Ευρωσύνταγμα και η απάντηση που έδωσε ο γαλλικός λαός στο όνομα των λαών της Ευρώπης, σε όσους επιχείρησαν να συνταγματοποιήσουν το νεοφιλελευθερισμό.
Όλη η επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε για την αντίθεσή μας στο «Ευρωσύνταγμα», αλλά και η αντίληψη μας για μια Ευρώπη ανοιχτή, πολυπολιτισμική όπου η δημοκρατία και τα δικαιώματα διαρκώς θα διευρύνονται, αποτελούν το μονιμότερο προσανατολισμό μας και το πιο αποφασιστικό ανάχωμα έναντι της ξενοφοβίας, της ισλαμοφοβίας, του εθνικισμού, των αποκλεισμών, αλλά και απέναντι στο λαϊκισμό που αναπτύσσεται από την ακροδεξιά.
Κεφαλαιώδους σημασίας είναι το δικαίωμα της ιθαγένειας για όλους τους μετανάστες.
Με την απόφαση του συμβουλίου των αρχηγών της 4/6/2005 εκφράσαμε την ικανοποίησή μας για το αποτέλεσμα του Γαλλικού δημοψηφίσματος. Διατυπώσαμε τη θέση μας για μια νέα Συνταγματική Συνθήκη με διαδικασία που θα ξεκινήσει μέσα από δημοκρατικούς θεσμούς και κινήματα.
Όμως πολιτικές που αναπτύσσονται μετά το Γαλλικό δημοψήφισμα, αποδεικνύουν ότι, οι ηγεσίες της Ε.Ε. δεν πήραν το μήνυμα.
Αλλά και η τελευταία διεύρυνση δείχνει ότι είναι παγιδευμένες στη λογική του νεοφιλελευθερισμού και οδηγούν στη διαρκή επέκταση της αγοράς με σκοπό την ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων, παραμερίζοντας κάθε λογική κοινωνικής και οικονομικής σύγκλισης.
Η εφαρμογή κοινών κοινωνικών, οικολογικών και δημοκρατικών ελαχίστων κανόνων πρέπει αποτελεί βάση για κάθε νέα διεύρυνση.
Το κόμμα Ευρωπαϊκή Αριστερά, καθώς ήταν το μόνο από τα Ευρωπαϊκά Κόμματα που υποστήριξε το ΟΧΙ στη νεοφιλελεύθερη συνταγματική συνθήκη, επωμίζεται και την ευθύνη να συμβάλλει αποφασιστικά στη συσπείρωση όλων των δυνάμεων του ΟΧΙ, αλλά και των δυνάμεων του κριτικού ΝΑΙ.
Σήμερα καθώς δίνουμε στην δημοσιότητα το σχέδιο των θέσεων με βάση το οποίο όλα τα κόμματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς διεξάγουν μια ευρύτατη συζήτηση, επιθυμούμε να στείλουμε στους ευρωπαίους πολίτες, ειδικότερα όσους αισθάνονται ότι τους αγγίζει το φαινόμενο των πολύμορφων αποκλεισμών του νεοφιλελευθερισμού ένα μήνυμα που λέει:
Η Ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Οι λαοί σε όλο τον κόσμο επιδιώκουν να κάνουν εφικτό αυτό που χθες έμοιαζε ανέφικτο.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά δεν διακατέχεται από την αυτάρκεια της απόλυτης αλήθειας. Προσπαθεί να γονιμοποιήσει το στοχασμό και την κριτική σκέψη όλων των διανοητών της που ενέπνευσαν στην ανθρωπότητα τις αξίες της πανανθρώπινης ελευθερίας.
Μαζί με το εργατικό κίνημα μαζί με όλα τα παραδοσιακά κινήματα, αλλά και με το σύγχρονο κίνημα ενάντια στην καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, μαζί και με άλλα κόμματα και οργανώσεις επιδιώκουμε να συγκροτήσουμε ένα κοινωνικό και πολιτικό συνασπισμό με βάση την αντίθεση μας στον νεοφιλελευθερισμό και την αναζήτηση πολιτικών για τον μετασχηματισμό του καπιταλισμού.
Τα πρώτα δείγματα και τα αποτελέσματα από την Γαλλία και την Γερμανία είναι ελπιδοφόρα.
Ως Συνασπισμός αισθανόμαστε ιδιαίτερη χαρά και ικανοποίηση από το γεγονός ότι οι σύντροφοι μας από το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς μας εμπιστεύτηκαν την οργάνωση του 1ου Συνεδρίου.
Ελπίζουμε ότι θα ανταποκριθούμε σε αυτή την ευθύνη αλλά και την τιμή.
Είναι μια τιμή που θεωρούμε ότι ανήκει σε όλη την Ελληνική Αριστερά γι’ αυτό και ζητάμε την συμβολή όλων των αριστερών στην προσπάθεια για την επιτυχία του.
Η επιτυχία του Συνεδρίου θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για να κάνουμε πράξη αυτό που διακηρύσσουμε:
Το Γραφείο Τύπου του Συνασπισμού