Πρωτοβουλία για την ίδρυση του
Κόμματος της Ευρωπαϊκής ΑριστεράςΑθήνα, 15-16.2.2004
Πρωτοβουλία για την ίδρυση του
Κόμματος της Ευρωπαϊκής ΑριστεράςΈνα νέο όραμα εμπνέει όλο και μεγαλύτερες μερίδες των λαών της Ευρώπης και τους ενώνει στις μεγάλες κινητοποιήσεις για να αντισταθούν στην επιχειρούμενη εφαρμογή ενός καπιταλιστικού μονόδρομου, ενός μονόδρομου που επιδιώκει να παγιδεύσει την ανθρωπότητα σε μια νέα κοινωνική και πολιτισμική οπισθοδρόμηση. Η καθημερινότητα των λαών, η κοινωνική και προσωπική τους ζωή χαρακτηρίζονται από ανασφάλεια, αβεβαιότητα και αστάθεια. Μια νέα αντίσταση στην καπιταλιστική εκμετάλλευση εκδηλώνεται δυναμικά. Υπάρχει μια νέα δυνατότητα για αλλαγή μπροστά στη ζωή των ανδρών και των γυναικών που επηρεάζονται όλο και πιο πολύ από τις αρνητικές συνέπειες των πολιτικών της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης.
Οι νέες μορφές ισχύος σε παγκόσμια κλίμακα οδηγούν σε κατάσταση αδιεξόδου τα κράτη μέλη, το σύστημα συμμαχιών και το μεταπολεμικό συσχετισμό δυνάμεων. Η θεωρία του διαρκούς πολέμου, όπως εκφράζεται σήμερα στο δόγμα Μπους και η δίνη της τρομοκρατικής βίας, που συντηρείται από τον πόλεμο, αυξάνουν τις ανισότητες και περιορίζουν το πεδίο της δημοκρατίας.
Για μας η Ευρώπη μέσα στη διεθνή πολιτική είναι το πεδίο για την αναγέννηση των ταξικών πολιτικών. Η επίτευξη της ειρήνης και ο μετασχηματισμός της σημερινής καπιταλιστικής κοινωνίας θα είναι το πεδίο αυτού του εγχειρήματος. Αγωνιζόμαστε για μια κοινωνία που θα υπερβαίνει την καπιταλιστική και πατριαρχική λογική. Στόχος μας είναι η ανθρώπινη χειραφέτηση, η απελευθέρωση αντρών και γυναικών από κάθε μορφή καταπίεσης, εκμετάλλευσης και αποκλεισμού.
Κατανοούμε το ρόλο και την αποστολή της πολιτικής της Αριστεράς στη Ευρώπη ως συμβολή για να διαμορφώσουμε μια ευρεία κοινωνική και πολιτική συμμαχία για μια ριζική πολιτική αλλαγή με προώθηση συγκεκριμένων εναλλακτικών λύσεων και προτάσεων για τον αναγκαίο μετασχηματισμό των σημερινών καπιταλιστικών κοινωνιών. Έτσι βλέπουμε την ευθύνη και τη δυνατότητά μας να απευθυνθούμε σε όλους εκείνους που δραστηριοποιούνται για μια πιο δίκαιη κοινωνία ως όρο και για τη προσωπική τους ελευθερία. Θέλουμε να διαμορφώσουμε αριστερές πολιτικές μακράς πνοής ως ένα αυτόνομο με αυτοπεποίθηση πολιτικό σχέδιο που θα συμβάλλει στην υλοποίηση της αλληλεγγύης, της δημοκρατίας και σε εναλλακτικές κοινωνικές και οικολογικές πολιτικές.
Για το λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και ολόκληρη η Ευρωπαϊκή ήπειρος γίνονται ένα όλο και περισσότερο σημαντικό πεδίο για εναλλακτικές πολιτικές, ταυτόχρονα και παράλληλα με το παραδοσιακό πολιτικό επίπεδο των εθνικών κρατών, των περιφερειών και της τοπικής αυτοδιοίκησης και χωρίς να διαχωρίζονται από τις παγκόσμιες εξελίξεις.
Επομένως βλέπουμε το εύρος και τη πολυμορφία του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος, την αυξανόμενη αλληλεπίδρασή του, την αμοιβαία συνεργασία του καθώς και την επιρροή του στα παραδοσιακά κοινωνικά, εργατικά, γυναικεία, περιβαλλοντικά και δημοκρατικά κινήματα, με την οπτική μιας νέας συμμετοχής στον αγώνα για την αλλαγή. Όλα αυτά τα κινήματα αντιπαραθέτουν στον «ιδιωτικό χώρο» των ισχυρών του κόσμου ένα «δημόσιο χώρο» των πολιτών που περιλαμβάνει διαφορετικά προτάγματα, τα θεμελιώδη δικαιώματα όπως την ειρήνη, τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ελευθερία, την ισότητα των φύλων και το σεβασμό για τη φύση. Η πολιτική Αριστερά είναι κομμάτι από αυτά.
Σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες σημαντικές πολιτιστικές και πολιτικές εμπειρίες και κοινωνικοί αγώνες προσδιόρισαν τον γνήσιο χαρακτήρα του Ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Προσβλέπουμε σ’ αυτές τις πολιτικές και πολιτιστικές ρίζες και όχι στις αξίες και αρχές της αγοράς, που προσδιορίζουν σήμερα την Ευρώπη, ιδιαίτερα μέσα από τις πολιτικές της Συνθήκης του Μάαστριχτ και τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Στην κάθε μια από τις Ευρωπαϊκές χώρες, οι άνθρωποι υποφέρουν από τις πολιτικές του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, που εφαρμόζονται από τις κυβερνήσεις για το συμφέρον του μεγάλου κεφαλαίου και των λόμπι του. Οι πολιτικές αυτές υπονομεύουν την αλληλεγγύη και τα κοινωνικά αγαθά που κατακτήθηκαν μέσα από αγώνες. Υπάρχει γενικευμένη επίθεση στα ασφαλιστικά συστήματα, απορύθμιση και ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής ασφάλισης. Υπαγωγή δημοσίων υπηρεσιών και αγαθών όπως η υγεία, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, το νερό και άλλοι φυσικοί πόροι, καθώς και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας στους κανόνες της αγοράς. Η αγορά εργασίας απορυθμίζεται. Εντείνεται η καταστολή των συνδικάτων και ποινικοποιείται η μετανάστευση.
Καθετί εμπορευματοποιείται. Από την εργασία μέχρι ολόκληρο τον κύκλο της ζωής. Στην Ευρώπη σήμερα αυξάνονται η ανεργία, η αβεβαιότητα, ο στρατιωτικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής- όπως καταδείχτηκε στο Κόσοβο, τη Βοσνία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ- και η στρατιωτικοποίηση μέσα στις ίδιες τις χώρες με κατασταλτικούς νόμους σε όσους αντιδρούν στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Η πορεία αυτή αποξενώνει όλο και μεγαλύτερη μερίδα της κοινωνίας από την πολιτική και προκαλεί συγκρούσεις ανάμεσα στους φτωχούς και οδηγεί στην αναβίωση του λαϊκισμού, του ρατσισμού και του αντισημιτισμού.
Ο σοσιαλδημοκρατικός Τρίτος Δρόμος απέτυχε στην Ευρώπη γιατί δεν μπόρεσε να αντισταθεί σε αυτήν τη ροπή των πραγμάτων και- καθώς δεν είχε εναλλακτική πρόταση- την προώθησε. Αυτό δημιουργεί νέες δυνατότητες για την Αριστερά που θέλει να αλλάξει τον κόσμο, αλλά της δημιουργεί επίσης μεγαλύτερη ευθύνη. Πρέπει όμως να αποφύγουμε το παραδοσιακό μονοπάτι που ακολουθήθηκε τον 20ο αιώνα και που οδήγησε σε σημαντικά επιτεύγματα αλλά και σε μεγάλες ήττες και τραγωδίες για τις δυνάμεις που εμπνέονταν από επαναστατικές ιδέες.
Για να αλλάξουμε την κοινωνία πρέπει να διευρύνουμε τη δράση μας. Στην Ευρώπη η οικοδόμηση ενός μετασχηματισμού ριζοσπαστικού, οικολογικού και αριστερού φεμινισμού είναι η πρόκληση για ένα νέο κύκλο ο οποίος τώρα ανοίγει. Ο πλουραλιστικός χαρακτήρας των κινημάτων μπορεί να συναντηθεί με τη νέα αυτή πολιτική δύναμη, επειδή θέλουμε να οικοδομήσουμε μια νέα σχέση ανάμεσα στην κοινωνία και την πολιτική.
Θέλουμε να οικοδομήσουμε μιαν άλλη Ευρώπη και να δώσουμε ένα διαφορετικό περιεχόμενο στην ΕΕ. Τη θέλουμε αυτόνομη από την ηγεμονία των ΗΠΑ, ανοιχτή στο Νότο του κόσμου, με ένα διαφορετικό από το σημερινό καπιταλιστικό και πολιτικό μοντέλο, δραστηριοποιούμενη εναντίον της αυξανόμενης στρατιωτικοποίησης και του πολέμου, υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος και του σεβασμού των ανθρωπίνων, των κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα της υπηκοότητας για όλους όσους ζουν στην Ευρώπη.
Θέλουμε μια Ευρώπη απαλλαγμένη από τις αντιδημοκρατικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές του ΠΟΕ και του ΔΝΤ, που να απορρίπτει το ΝΑΤΟ, τις ξένες στρατιωτικές βάσεις και κάθε μοντέλο αμυντικών προτύπων που θα οδηγεί σε αύξηση του στρατιωτικού ανταγωνισμού και στη κούρσα των εξοπλισμών στο κόσμο. Θέλουμε μια Ευρώπη ειρήνης και αλληλεγγύης, απαλλαγμένη από πυρηνικά όπλα και από όπλα μαζικής καταστροφής, μια Ευρώπη που θα απορρίπτει τον πόλεμο ως μέσο για την επίλυση διεθνών συγκρούσεων. Ιδιαίτερα αυτό αφορά στην Ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση, η οποία πρέπει να επιλυθεί στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ.
Εμείς, αριστερές πολιτικές δυνάμεις αυτής της ηπείρου, θέλουμε να συμβάλλουμε στην ισχυροποίηση μιας νέας δύναμης για την αλλαγή.
Εμείς, κόμματα και πολιτικές οργανώσεις με κομμουνιστική, σοσιαλιστική, δημοκρατική, οικολογική και φεμινιστική αντίληψη εναντίον του νεοφιλελευθερισμού και υπέρ της κοινωνικής αλλαγής, θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα νέο πολιτικό υποκείμενο, το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Στοχεύουμε να ενσαρκώσουμε αυτή την ελπίδα που θα μας δώσει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε με φρέσκες ιδέες το πρόβλημα της παγκοσμιοποίησης, της παγκόσμιας ειρήνης, της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας των φύλλων, της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης, του σεβασμού στις πολιτικές, θρησκευτικές, ιδεολογικές ιδιαιτερότητες και στους σεξουαλικούς προσανατολισμούς.
Προσβλέπουμε στην ανάγκη για ένα βαθύ κοινωνικό και δημοκρατικό μετασχηματισμό της Ευρώπης. Ναι! Έφτασε η ώρα να εντείνουμε τους αγώνες για αντίσταση ενάντια στα δόγματα της ιερής και απαραβίαστης «οικονομίας της ελεύθερης αγοράς», και ενάντια στη δύναμη των χρηματιστικών αγορών και των πολυεθνικών, και να κάνουμε τους πολίτες μας ενεργούς παράγοντες των πολιτικών που προωθούνται γι’αυτούς.
Αντιπαλεύουμε την ύφεση και την αύξηση της ανεργίας, το Σύμφωνο Σταθερότητας και τους προσανατολισμούς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πρέπει να υπάρξει πίεση ώστε να εργαστούν για μια άλλη οικονομική και κοινωνική πολιτική με κοινωνικές προτεραιότητες, υπέρ της πλήρους απασχόλησης και της κατάρτισης, των δημοσίων υπηρεσιών και μιας τολμηρής πολιτικής επενδύσεων για το περιβάλλον. Πρέπει να επιβληθεί φόρος στη κίνηση κεφαλαίων. Οι προτεραιότητες πρέπει να αλλάξουν υπέρ των ανθρώπων και όχι του κέρδους.
Αναλαμβάνουμε να εργασθούμε παντού στην Ευρώπη για να προωθήσουμε τα δικαιώματα των μισθωτών στους εργασιακούς χώρους. Θεωρούμε τις Δημόσιες Υπηρεσίες ως απολύτως αναγκαίο μέσο για την εξασφάλιση του δικαιώματος της ίσης πρόσβασης για όλους στην εκπαίδευση, το νερό, την τροφή, την υγεία, την ενέργεια και τις μεταφορές. Είμαστε υπέρ εκσυγχρονισμένων, αποκεντρωμένων και δημοκρατικών δημόσιων υπηρεσιών που εξασφαλίζουν ίσα κοινωνικά δικαιώματα για όλους.
Σήμερα, δέκα χώρες εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ και άλλες έχουν εκφράσει την επιθυμία τους να ενταχθούν. Αλλά υπάρχουν σημαντικές πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, τόσο στο εσωτερικό των χωρών αυτών, όσο και στις χώρες που είναι ήδη μέλη της ΕΕ, που βλέπουν τη διεύρυνση με επιφυλάξεις ή με σαφή εχθρότητα. Αυτές οι τάσεις ενισχύονται από τα αδιέξοδα που προκαλούνται από τις παρούσες στρατηγικές επιλογές της ΕΕ.
Ο μετασχηματισμός των χωρών που βρίσκονται έξω από την ΕΕ, όπως οι Βαλκανικές και οι Ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, δημιουργεί προκλήσεις και επομένως το δίλημμα ανεξάρτητη ανάπτυξη ή ένταξη στη καπιταλιστική ολοκλήρωση της ΕΕ ως μεσοπρόθεσμη στρατηγική με συγκρούσεις συναρτημένες με τις αλλαγές μέσα στις κοινωνίες του παρόντος και του μέλλοντος. Η ΚΕΑ απαντάει. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι έτοιμη να συμπαραταχθεί με όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις σε αυτές τις χώρες υπέρ της δημοκρατίας, της ειρήνης, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης και της ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών.
Θέλουμε να δράσουμε ώστε οι εκλεγμένοι θεσμοί, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα Εθνικά Κοινοβούλια και οι αντιπροσωπευτικές επιτροπές (όπως η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και η Επιτροπή Περιφερειών) να αποκτήσουν περισσότερες αρμοδιότητες για δράση και έλεγχο. Σήμερα, όποια κι αν είναι η συνολική μας άποψη για τη «Συνταγματική Συνθήκη» που συζητείται, είμαστε αντίθετοι σε ένα Διευθυντήριο των Μεγάλων Δυνάμεων. Ούτε αποδεχόμαστε την προσπάθεια να επιβληθούν ακραία υπερ-φιλελεύθερα οικονομικά κριτήρια και στρατιωτικοποίηση που οδηγούν σε ουσιαστική κοινωνική οπισθοδρόμηση.
Θα αγωνιστούμε ασταμάτητα για να διευρύνουμε τη δράση, τη συμμετοχή και τον έλεγχο των πολιτών σε όλα τα επίπεδα και σε κάθε στάδιο οικοδόμησης της Ευρώπης.
Τελικά, τι είναι στη καρδία της κρίσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Είναι η Δημοκρατία. Για δεκαετίες η Ευρωπαϊκή Ένωση οικοδομείται από τα πάνω, αδιαφορώντας για τη μεγάλη ποικιλία των πολιτισμών και γλωσσών της – χωρίς τους λαούς της και συχνά εναντίον τους.
Όμως κάτι αρχίζει να αλλάζει. Οι μεγάλοι κοινωνικοί, συνδικαλιστικοί αγώνες, οι αγώνες τη εργατικής τάξης και οι πολιτικοί αγώνες κατά του πολέμου άρχισαν να αλλάζουν την κατάσταση. Μέσα σε λίγα μόνο χρόνια έχουν συμβάλλει σε μία ευρεία ανασύνταξη και κινητοποίηση δυνάμεων υπέρ της ειρήνης, της ισότητας, των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το σεβασμό για τον πλανήτη. Ως πολιτικές δυνάμεις του κοινωνικού μετασχηματισμού, θέλουμε να συμβάλλουμε σ’ αυτή τη νέα δυναμική που επιτίθεται αποφασιστικά στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Τα Κοινωνικά Φόρουμ είναι θεμελιακές διαδικασίες ανταλλαγής απόψεων, για την οικοδόμηση φιλολαϊκών εναλλακτικών πολιτικών και την αντιμετώπιση της σημερινής νεοφιλελεύθερης Ευρώπης. Τα κοινωνικά κινήματα, οι κοινωνικοί και πολιτικοί αγώνες έχουν τη δική τους δυναμική, την αυτονομία τους στις αναλύσεις, τις προτάσεις και τις πρωτοβουλίες τους.
Είμαστε υπέρ όχι μόνο της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των εργατικών συνδικάτων απέναντι σε κάθε είδους διάκριση, αλλά και της διεύρυνσης των δικαιωμάτων των εργαζόμενων, συμπεριλαμβανομένων των ανέργων και των εποχιακά εργαζομένων, της διεύρυνση της δημοκρατίας στους χώρους εργασίας και στις οικονομικές σχέσεις, σε όλα τα επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου και του Ευρωπαϊκού.
Υπερασπιζόμαστε ένα εναλλακτικό μοντέλο κοινωνικής, οικολογικής, βιώσιμης ανάπτυξης και αναδιάρθρωσης της οικονομίας με βάση τη προστασία του περιβάλλοντος και του κλίματος και οικοδομημένη στην αρχή της πρόληψης. Με χρησιμοποίηση τεχνολογιών φιλικών στο περιβάλλον, με δια βίου κοινωνική αλληλεγγύη, με νέες θέσεις εργασίας και με ενίσχυση των μειονεκτούντων περιοχών της γης.
Θα προωθήσουμε έναν ενισχυμένο ρόλο για την Επιτροπή των Περιφερειών και την Κοινωνική και Οικονομική Επιτροπή ως ουσιαστικά θεσμικά όργανα δημοκρατικής και περιφερειακής πολιτικής στην ΕΕ, με συμμετοχή στα κέντρα των αποφάσεων των Ευρωπαϊκών θεσμών.
Στην ΕΕ συγκρούονται μεταξύ τους μεγάλα συμφέροντα. Για μας, η ΕΕ δημιουργεί ένα νέο πολιτικό χώρο για τους ταξικούς αγώνες και για την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, της δημοκρατίας, της Ευρωπαϊκής Κοινωνίας, με οργανισμούς και θεσμούς ανάμεσα στους οποίους και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το ΚΕΑ αναλαμβάνει τη υποχρέωση να συμβάλλει ώστε οι μεγάλες αλλαγές που επαγγέλλεται να πραγματοποιηθούν μέσα σε ένα πλαίσιο διεύρυνσης της ειρήνης, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Ας παλέψουμε όλοι μαζί για μια νέα κοινωνία, έναν κόσμο δικαιοσύνης απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση και τον πόλεμο.