ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣΓια την οικοδόμηση της ειρήνης
Ένα άλλο οικονομικό μοντέλο για μια κοινωνική Ευρώπη
Οικοδομώντας μια ριζοσπαστική και συμμετοχική δημοκρατία
Το πρώτο Συνέδριο του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς πραγματοποιείται σε μια πραγματικά εξαιρετική στιγμή: σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την τεράστια πρόκληση να ανοίξουμε έναν νέο πολιτικό και κοινωνικό κύκλο στην Ευρώπη. Από την 1 Μάη 2004, ζούμε σε μια διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση 25 κρατών-μελών, και γινόμαστε μάρτυρες νέων εξελίξεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο που καθημερινά πληθαίνουν. Οι άνθρωποι σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες - είτε είναι μέλη της ΕΕ είτε όχι - διερωτώνται με τι θα μοιάζει η ήπειρός μας στο μέλλον. Σήμερα, δεν είναι μόνο εφικτό να οικοδομήσουμε την «άλλη Ευρώπη». Είναι ουσιώδες.
Όπως αναφέραμε στο μανιφέστο μας στο ιδρυτικό συνέδριο του Κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς, θεωρούμε αναγκαιότητα έναν βαθιά ριζωμένο κοινωνικό και δημοκρατικό μετασχηματισμό της Ευρώπης. Αντιλαμβανόμαστε το ρόλο και το καθήκον της πολιτικής αριστεράς στην Ευρώπη ως συνεισφορά, για να δημιουργηθεί μια ευρεία κοινωνική και πολιτική συμμαχία για μια ριζοσπαστική αλλαγή πολιτικής, με προώθηση συγκεκριμένων εναλλακτικών λύσεων και προτάσεων για τον αναγκαίο μετασχηματισμό των σημερινών καπιταλιστικών κοινωνιών. Σ΄αυτό βλέπουμε την ευθύνη μας και τη δυνατότητα που έχουμε να απευθυνθούμε σε όλους όσους δραστηριοποιούνται για μια πιο δίκαιη κοινωνία ως όρο για μια ζωή που θα την αποφασίζουν οι ίδιοι. Θέλουμε να διαμορφώσουμε αριστερές πολιτικές μακράς πνοής ως ένα ανεξάρτητο, γεμάτο αυτοπεποίθηση πολιτικό εγχείρημα, που θα συμβάλλει στην εφαρμογή της αλληλεγγύης, της δημοκρατίας και σε εναλλακτικές κοινωνικές και οικολογικές πολιτικές.
Είμαστε στην αρπάγη της πλήρους κρίσης του νεοφιλελεύθερου μοντέλου και των πολιτικών του. Είναι μια κρίση, η οποία παρατείνεται από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 και προκαλεί όλο και περισσότερες δεξιές οπισθοδρομικές κοινωνικές και πολιτικές απαντήσεις. Γι΄ αυτό το λόγο, τα συντηρητικά και δεξιά κόμματα ανασχεδίασαν την πολιτική τους στρατηγική, προσλαμβάνοντας φυσιογνωμίες που συγκεντρώνουν τον ακραίο φιλελευθερισμό, τον αυταρχισμό, τον λαϊκισμό και τον Ατλαντισμό.
Οι κυρίαρχες πολιτικές στην Ευρώπη βρίσκονται σε λάθος τροχιά. Θα στοιχίσει ακριβά στους λαούς της Ευρώπης αν κατεδαφιστούν και καταστραφούν τα συστήματα πρόνοιας και αν επιτραπεί να κυριαρχούν στην καθημερινή ζωή η μαζική ανεργία και ο ανελέητος ανταγωνισμός. Η πολιτική ηγεμονία των νεοσυντηρητικών - ως πολιτικό εγχείρημα παγιδευμένο σε μια κρίση που απειλεί διαρκώς την ελευθερία, την ειρήνη και την ασφάλεια για την πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού - απειλεί να ανοίξει ένα νέο μέτωπο στον παγκόσμιο και διαρκή πόλεμο, ξεκινώντας από τη διαρκούσα στρατιωτική κατοχή του Ιράκ που πρέπει να τερματιστεί άμεσα με την αποχώρηση όλου του στρατού κατοχής. Η επικίνδυνη εξασθένιση της δημοκρατίας, η περιβαλλοντική καταστροφή, όπως και η νεοφιλελεύθερη «ειρήνη» για να διασφαλίσει το παγκόσμιο στρατιωτικό μονοπώλιο δύναμης για την ιμπεριαλιστική ηγεμονία των ΗΠΑ και των βιομηχανικών χωρών που τις ακολουθούν, δημιουργούν ακόμη μεγάλη ζημιά. Αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν επίσης το μέλλον της ΕΕ, αφού δεν είναι ουδέτερες «υπερβολές» της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, αλλά, αντίθετα, είναι το αποτέλεσμα μιας σκόπιμης επιλογής, η οποία έγινε για να βαθύνει τη δυναμική της καπιταλιστικής, πατριαρχικής και αντιπεριβαλλοντικής εκμετάλλευσης και καταπίεσης, που είναι ριζωμένες στο κυρίαρχο μοντέλο της κοινωνίας.
Ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες κοινωνικές και οικονομικές κρίσεις της, επιλέγει ως κύρια προτεραιότητα μια «χιονοστιβάδα μέτρων ασφάλειας». Εκτός από την κοινωνικοοικονομική κρίση, η Ευρώπη αντιμετωπίζει σήμερα κρίση ηγεσίας. Η νεοσυντηρητική ηγεσία και οι κυρίαρχες δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας έχουν οδηγήσει την Ευρώπη σε αδιέξοδο: η απόρριψη της Συνταγματικής συνθήκης, η αντίσταση στην οδηγία Μπόλκεσταϊν και στην οδηγία για τις ώρες εργασίας και η ανικανότητα να επιτύχει μια συμφωνία στις οικονομικές προοπτικές αποτελούν υπεραρκετή απόδειξη γι΄αυτό. Το ζήτημα είναι ότι η νέο-συντηρητική ηγεσία έχει οδηγήσει την Ευρώπη σε μια κατάσταση υποχρηματοδότησης και, επομένως είναι ανίκανη να δώσει απάντηση στις προσδοκίες των πολιτών της.
Η πρόκλησή για μας είναι να σταματήσουμε την πολιτική της δεξιάς και των κυρίαρχων σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων, ακολουθώντας μια αληθινά αριστερή καινοτόμο προσέγγιση και, μ΄ αυτό τον τρόπο, να υπερνικήσουμε τη στρατηγική ανικανότητα των οποιωνδήποτε νεοφιλελεύθερων και σοσιαλ-φιλελεύθερων πολιτικών όπως και των σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών του Τρίτου Δρόμου. Η ΕΑ έχει την ικανότητα και το καθήκον να είναι ένας κύριος πολιτικός πρωταγωνιστής, για να αλλάξει και να μεταρρυθμίσει την πολιτική της ΕΕ, για να βοηθήσει στη λύση της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πολιτικής κρίσης.
Θεωρούμε καθήκον μας να εργαστούμε αποφασιστικά για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για τον 21ο αιώνα, που θα κάνει τα συμφέροντα όλων των λαών πάνω στη γη, τα περιβαλλοντικά ζητήματα, τις δημοκρατικές αξίες, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ειρήνη, κριτήριο και σκοπό της συνύπαρξης των λαών. Θέλουμε η ισότητα ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες να αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα στη διαδικασία της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Κατά συνέπεια, θέλουμε να γίνει αισθητό το βάρος μας στη συζήτηση για τα ζητήματα της κοινωνίας σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Γι΄αυτό το σκοπό, η ευρωπαϊκή πολιτική Αριστερά πρέπει να αναπτύξει τις δικές της ιδέες. Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς μπορεί, πρέπει και θα αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση. Η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση, όπως υπάρχουν σήμερα, είναι η ελάχιστη διάσταση της πολιτικής ως έκφραση της ταξικής πάλης.
Ενθαρρυντικό παράδειγμα για τη δουλειά μας ήταν το αποτέλεσμα του γαλλικού και του ολλανδικού δημοψηφίσματος για τη συνταγματική συνθήκη. Στην περίπτωση αυτή αρκετά στοιχεία βοήθησαν να αποκαλυφθεί η δυναμική ενός Νέου Ευρωπαϊκού Δημόσιου Χώρου για τις δυνάμεις της αλλαγής. Οι πολίτες είχαν αποκλειστεί από το κείμενο, αφού δεν είχαν λόγο στη φάση διαμόρφωσης του σχεδίου. Μπήκαν στη σκηνή αρνητικά, αρνούμενοι να γίνουν όμηροι μιας ιδεολογίας, η οποία δεν υποσχόταν τίποτε καλύτερο από το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο της ΕΕ του οποίου είναι ήδη μάρτυρες. Ξαφνικά, όλοι απέκτησαν σαφή συνείδηση του βάρους της αντίθεσης στη νεοφιλελεύθερη Ευρώπη. Γιατί, δεν είναι σύμπτωση, ότι εξαιρετική ώθηση στην αυξημένη αντίθεση στη συνθήκη έδωσαν οι πολλές διαδηλώσεις κατά της Ευρώπης του καπιταλισμού και της ανεργίας, όπως εκείνη που έγινε στις Βρυξέλλες στις 19 του Μάρτη κατά της οδηγίας Μπόλκεσταϊν. Έτσι η ψήφος υπέρ του «Όχι» ήταν μια απόρριψη της αγοραίας ουσίας της Συνθήκης και του «λειτουργιστικού» πλαισίου, μέσα στο οποίο εγκαθιδρύθηκε η ΕΕ (με τις οικονομικές συνθήκες, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το κοινό νόμισμα, τις οδηγίες της Επιτροπής). Η αντίθεση στη Συνθήκη επηρεάστηκε ευρέως από τις ιδέες της Αριστεράς και από τις κοινωνικές διεκδικήσεις για ισότητα και δικαιοσύνη που πήγαζαν από την αυξανόμενη ανησυχία της πλειονότητας των ανθρώπων για τις συνθήκες διαβίωσής τους.
Ωστόσο, η ψήφος μας υπέρ του «Όχι» στη συνθήκη, αντίθετα με όσα υποστηρίζουν οι πιο ενθουσιώδεις υποστηρικτές της, δεν είναι «Όχι» στην Ευρώπη. Είναι «Ναι» σε μια άλλη Ευρώπη. Μια Ευρώπη περισσότερης κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης, που θα εργάζεται για την παγκόσμια ειρήνη και για ένα μοντέλο ανάπτυξης για όλα τα έθνη.
Συνεπώς, είναι κοινός στόχος των κομμάτων και οργανώσεων του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς να επεξεργαστούν και να εφαρμόσουν μια πολιτική, η οποία στόχο θα έχει να ανακτηθεί ένας γνήσιος ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος, όπου πρωταγωνιστές θα είναι οι ευρωπαίοι πολίτες, τα κοινωνικά κινήματα και οι δημοκρατικές οργανώσεις. Ο κύριος στόχος μας ως πολιτικού υποκειμένου είναι να προωθήσουμε ένα νέο είδος δημοκρατίας. Η συμμετοχή είναι η πρώτη συνεισφορά που θεωρούμε αναγκαία για μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση της πολιτικής, ώστε να εμποδιστεί η αντιδημοκρατική εξέλιξη της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και του πολέμου. Οι προτάσεις μας για μια διαφορετική Ευρώπη αποτελούν συγκεκριμένη συνεισφορά στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας, που θεμελιακές αξίες της θα είναι η ελευθερία, η ισότητα και η ειρήνη.
Σύμφωνα με τη δική μας αντίληψη, η εναλλακτική πρόταση και το όραμα της Αριστεράς για το σοσιαλισμό με δημοκρατία, δεν συνιστούν εθνική υπόθεση, αλλά είναι επιδιώξεις με ευρωπαϊκές και διεθνείς διαστάσεις. Ο σοσιαλισμός, όπως πάντα, πολύ περισσότερο σήμερα, είναι διεθνές όραμα και παγκόσμιο εγχείρημα.
Επί αιώνες, η Ευρώπη υπήρξε θέατρο αιματηρών συγκρούσεων και, με την αποικιοκρατία, εξήγαγε τη βία, την αδικία και την καταπίεση. Μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, τον νικηφόρο αγώνα των παρτιζάνων και την ήττα του ναζισμού και του φασισμού, φαινόταν δυνατή η εξάλειψη του πολέμου από την Ιστορία. Από αυτό ακριβώς το αίτημα αναδύθηκε η ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης. Ωστόσο, ο πόλεμος και οι στρατιωτικές συγκρούσει ς δεν αποκλείστηκαν ποτέ εντελώς ως εργαλεία της διεθνούς και της ευρωπαϊκής πολιτικής. Ο ρόλος της ΕΕ ήταν αβέβαιος και αντιφατικός, όχι λόγω της ανικανότητάς της να δημιουργήσει μια δύναμη επέμβασης, αλλά λόγω της ανικανότητάς της να έχει ένα αυτόνομο σχέδιο απέναντι στο υπάρχον σχέδιο της αμερικανικής ηγεμονίας.
Οι στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ με την υποστήριξη του ΝΑΤΟ, με παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αντέστρεψαν την τάση για περιορισμό των εξοπλισμών που ξεκίνησε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο - λόγω και της διαρκούς πάλης του κινήματος ειρήνης. Ο πόλεμος είναι ακόμη παρών στη ζωή μας, ή μάλλον έγινε ενδημικός και διαρκής, και χρησιμοποιείται ακόμη ως πολιτικό εργαλείο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και όλες οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, λόγω της συγκεκριμένης γεωπολιτικής τους θέσης και της αποστολής τους, πρέπει να μπορούν να προάγουν και να εγγυώνται την ειρήνη.
Η ριζική αντίθεση στον πόλεμο, στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην τρομοκρατία και σε κάθε «σύγκρουση πολιτισμών», είναι ο πρώτος όρος για την Ευρώπη που θέλουμε να οικοδομήσουμε. Στην πραγματικότητα, οι επιθέσεις στη Νέα Υόρκη, στη Μαδρίτη ή στο Λονδίνο δείχνουν ότι το ισχυρό εργαλείο της στρατιωτικής αποτροπής που χρησιμοποίησαν οι πιο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, δεν μπόρεσε να εμποδίσει αυτές τις εξελίξεις.
Αντίθετα, η λογική συνέπεια θα ήταν η συνολική επανεξέταση του σημερινού συστήματος ασφάλειας που βασίζεται στη στρατιωτική ισχύ συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης χρήσης όπλων μαζικής καταστροφής που απειλούν την ίδια την ύπαρξη της ανθρωπότητας, η έναρξη της αποστρατιωτικοποίησης και του αφοπλισμού.
Η ευρωπαϊκή συνταγματική συνθήκη υποτάσσει την ανεξαρτησία της ΕΕ στην εξωτερική πολιτική σε μια στρατιωτική λογική, αντί για ειρηνικές και πολιτικές απαντήσεις με στόχο την πρόληψη των συγκρούσεων. Λογική με την οποία διαφωνούμε απόλυτα. Αντίθετα, η Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι υπέρ των πολιτικών λύσεων, της υπεράσπισης και εφαρμογής του διεθνούς δικαίου, για μια πραγματικά δημοκρατική διακυβέρνηση του κόσμου με ένα μεταρρυθμισμένο ΟΗΕ, με ενεργό πρόληψη των συγκρούσεων και με περικοπές στις στρατιωτικές δαπάνες.
Θέλουμε μια εναλλακτική πολιτική ασφάλειας στην Ευρώπη, ώστε:
Θέλουμε μια αυτόνομη πολιτική ασφάλειας για:
Θέλουμε μια αντιπυρηνική πολιτική ασφάλειας που σημαίνει την παραπέρα απαγόρευση και την καταστροφή κάθε είδους όπλων μαζικής καταστροφής (πυρηνικά, βιολογικά, χημικά).
Η ευρωπαϊκή πολιτική αυτονομία έναντι των ΗΠΑ είναι απαραίτητος όρος, για να παίξει η Ευρώπη έναν ισχυρότερο ρόλο στον κόσμο. Μια Ευρώπη της ειρήνης πρέπει να εργαστεί για μια πολιτική και οικονομική αναδιάρθρωση των διεθνών σχέσεων, όπου η ειρήνη και ο ειρηνικός πολυπολισμός πρέπει να αποτελεί μέρος ενός νέου μοντέλου κοινωνίας.
Θέλουμε να υπερασπιστούμε μια κοινωνική Ευρώπη, για να ενώσουμε την πάλη μας με όλους τους ανθρώπους που υπερασπίζονται έναν δικαιότερο κόσμο ειρήνης σε κάθε ήπειρο.
Με την έννοια αυτή, η Ευρωπαϊκή Αριστερά υποστηρίζει όλες τις διαδικασίες αποαποικιοποίησης και το αίτημα των λαών που ζητούν την αυτοδιάθεσή τους μέσα από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, όπως ο λαός της Δυτικής Σαχάρας και ο παλαιστινιακός λαός.
Θεωρούμε τη νέα λατινοαμερικανική πραγματικότητα μια αποφασιστική συμβολή στην επίτευξη ενός πιο δίκαιου κόσμου αλληλεγγύης. Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς καταδικάζει την κατάσταση εξαίρεσης που διατηρεί η ΕΕ προς τη Δημοκρατία της Κούβας. Αυτή είναι η μόνη χώρα στον κόσμο, προς την οποία η ΕΕ έχει «Κοινή Θέση» για κυρώσεις. Αυτή η θέση, που επιβλήθηκε από τις ΗΠΑ, δεν επιτρέπει στην ΕΕ να κάνει μια συζήτηση πάνω στα θέματα που πρότεινε η Κούβα. Η ΕΑ είναι υπέρ του να έχει η ΕΕ πλήρεις σχέσεις με την Κούβα στη βάση μιας διμερούς συνθήκης. Σταθερά ζητάει συμμόρφωση με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που αφορούν την άρση του εμπάργκο των ΗΠΑ κατά της Κούβας. Επιπλέον, υποστηρίζουμε τη Μπολιβαριανή επανάσταση στη Βενεζουέλα, την πάλη για την υπεράσπιση των κοινών και δημόσιων αγαθών σ΄ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, και την πάλη κατά της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών της Αμερικανικής Ηπείρου (FTAA).
Η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση ποτέ δεν ήταν, και δεν είναι, απλά μια διαδικασία οικονομικής αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου. Έχει αποδειχτεί μια εξαιρετικά ισχυρή κινητήρια δύναμη, για την αναδιοργάνωση των δομών καπιταλιστικής εξουσίας σε παγκόσμια κλίμακα. Αποτέλεσε το εργαλείο που βοήθησε να δημιουργηθεί μια πλήρης συντηρητική επανάσταση, κλονίζοντας από τα θεμέλια την παγκόσμια τάξη που κληροδότησε η νίκη κατά του ναζισμού και του φασισμού. Η παραδοσιακή μορφή του εθνικού κράτους δεν εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται στην πράξη η παγκοσμιοποίηση. Κατά συνέπεια, δεν μπορούμε να αποφύγουμε να θέσουμε το πρόβλημα του πώς θα αλλάξουμε μια καπιταλιστική κοινωνία, εκτός αν το κάνουμε σε παγκόσμια κλίμακα. Μπροστά σ΄αυτές τις θεμελιώδεις αλλαγές, είναι αναγκαίο να αρχίσουμε μια νέα φάση συνεργασίας των δυνάμεων που αγωνίζονται για τον κοινωνικό μετασχηματισμό σ΄ολόκληρο τον κόσμο και ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Στην αρχή, οι νεοφιλελεύθεροι ιδεολόγοι υποσχέθηκαν ότι η παγκοσμιοποίηση θα σημάδευε «το τέλος της Ιστορίας», το πλήρως ολοκληρωμένο στάδιο νεοκαπιταλισμού, με προοπτική σταθερότητας για χρόνια στο μέλλον. Αλλά, στην πραγματικότητα, η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση δεν απέδειξε ότι είναι ένας σταθερός μηχανισμός για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας, ενώ, ταυτόχρονα, αύξησε την ανισότητα και την κοινωνική αδικία.
Η κρίση της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης δημιούργησε οπισθοδρομικές και αντιδραστικές απαντήσεις εκ μέρους εκείνων ακριβώς που είχαν ισχυριστεί ότι αυτή θα ήταν η λύση για τις τύχες της ανθρωπότητας. Οι πολιτικές της οικονομικής δεξιάς έγιναν πιο ριζοσπαστικές, για να κρατήσουν τις ομάδες συμφερόντων στην κυρίαρχη θέση τους σε παγκόσμια κλίμακα. Ο πόλεμος έγινε σταθερός αλλά και δομικός και ενδημικός παράγοντας. Η κρίση, λοιπόν, δημιουργεί αστάθεια και έλλειψη ασφάλειας σ΄ολόκληρο τον κόσμο. Το δόγμα του προληπτικού πολέμου, διαρκούς και απεριόριστου, όπως είναι αυτού του είδους ο πόλεμος, τοποθετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στην καρδιά του παγκόσμιου συστήματος κυριαρχίας. Στο παρόν διεθνές πλαίσιο, ο Μπους επιλέγει το μονοπολισμό, για να καταστρέψει κάθε χώρο για την πολιτική.
Ο πόλεμος, λοιπόν, δεν είναι μόνο μια νέα στρατηγική για τον έλεγχο των στρατηγικών πόρων του πλανήτη, πράγμα που αποδεικνύει ότι ο νέος καπιταλισμός δεν θα σταματήσει να καταβροχθίζει τους φυσικούς πόρους, αλλά αντικαθιστά κάθε κανόνα διεθνούς συνύπαρξης και σεβασμού στα θεμελιώδη δικαιώματα της ανθρωπότητας.
Ο αγώνας ανάμεσα στον Πόλεμο και στην Ειρήνη είναι σήμερα πιο σημαντικός από ποτέ. Αν ο πόλεμος είναι προϊόν πολιτικών που στόχο έχουν την κυριαρχία, την επιθετικότητα, τον εκβιασμό και τις εντάσεις που δημιουργεί η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν ενταθούν όλες οι μορφές αντίθεσης, αντίστασης και αντιφάσεων που αναδύονται σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στο επίπεδο του έθνους - κράτους.
Το νέο κίνημα ειρήνης - η άλλη παγκόσμια «δύναμη» που αναδύθηκε στην παρούσα φάση - μπορεί και πρέπει να αποκαλύψει τη ριζοσπαστική σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο νεοφιλελεύθερο κοινωνικό μοντέλο και στον πόλεμο που έχει εξαπολύσει η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, ενώ θα εργάζεται για μια εναλλακτική κοινωνία. Το νέο κίνημα ειρήνης είναι μια άοπλη και αφοπλίζουσα δύναμη, φορέας μιας ιδέας για την ειρήνη που δεν σημαίνει μόνο απουσία πολέμου ή μια κατάσταση ισορροπίας που βασίζεται στην ισχύ των όπλων, αλλά που, αντίθετα, αποσκοπεί στο να εγκαθιδρύσει ένα κοινωνικό και οικονομικό πρότυπο εναλλακτικό στο νεοφιλελευθερισμό και τον πόλεμο.
Αυτό το νέο πρότυπο πρέπει να είναι βιώσιμο ή δεν θα υπάρξει. Σήμερα, η σχέση ανάμεσα στον πόλεμο και την περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι πιο φανερή από ποτέ. Η αλλαγή των μη-βιώσιμων τρόπων παραγωγής και κατανάλωσης είναι μια αναγκαιότητα για την ειρήνη.
Επιπλέον, πρέπει να καταπολεμήσουμε το άλλο πρόσωπο του πολέμου: την τρομοκρατία. Το πολιτικό σχέδιο της τρομοκρατίας, που είναι ανεξάρτητη από τον πόλεμο παρά το ότι τροφοδοτείται από αυτόν, είναι κυρίως εχθρός του λαού και της δημοκρατίας. Ιδιαίτερα, η φονταμενταλιστική τρομοκρατία των δυνάμεων του ριζοσπαστικού Ισλαμισμού, ενώ ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται τα δικαιώματα του λαού, υποστηρίζει μια κοινωνία βασισμένη στη χρήση της βίας τραβηγμένης στα άκρα, που είναι εντελώς συμβατή με τον καπιταλισμό.
Αλλά, ο «πόλεμος κατά του τρόμου» που καθοδηγείται από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της, δεν είναι ο τρόπος για να εξαλειφθούν οι ρίζες και οι αιτίες της τρομοκρατίας, αλλά έχει επιπλέον ενισχύει τη βάση της τρομοκρατίας. Ο ίδιος ο πόλεμος χρησιμοποιεί τα τρομοκρατικά μέσα κατά του άμαχου πληθυσμού. Ο «πόλεμος κατά του τρόμου», που πρόκειται να συνεχιστεί επί δεκαετίες σύμφωνα με τους πολιτικούς των ΗΠΑ, χρησιμοποιείται ως σκοπός για να διαλυθούν τα δικαιώματα και οι ελευθερίες και στην Ευρώπη, για να προωθηθεί η στρατιωτικοποίηση της ΕΕ στη βάση δογμάτων που προβλέπουν επεμβάσεις έξω από την περιοχή σε ολόκληρο τον πλανήτη. ΄Ηδη, οι ΗΠΑ απειλούν να ξεκινήσουν προληπτικούς πολέμους ενάντια και σε άλλα κράτη.
Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς υποστηρίζει έναν ειρηνικό δρόμο για να ξεπεραστεί η τρομοκρατία. Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας δεν μπορεί να κερδηθεί, αλλά η πάλη εναντίον της μπορεί να κερδηθεί. Το Αριστερό Κόμμα απαιτεί μια αλλαγή των προτύπων στην πολιτική της Ευρώπης προς αυτές τις χώρες - μακριά από τους αιώνες της καταπίεσης και επέμβασης, της στρατιωτικής εισβολής, της κηδεμονίας και της ταπείνωσης - προς τη συνεργασία και την ειρηνική συνύπαρξη, προς μία κοινή προοπτική επεξεργασμένη μαζί με τις πολιτικές δυνάμεις των χωρών αυτών πάνω σε μια βάση ισότητας. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά εκφράζει την αλληλεγγύη της με τις προοδευτικές, αριστερές δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου.
Η προτεραιότητα της πολιτικής μπορεί να ανακτηθεί μόνο με την πάλη κατά του πολέμου και υπέρ της ειρήνης. Ακριβώς όπως δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη, δεν μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη χωρίς ειρήνη.
Γι΄αυτό καταδικάσαμε την απουσία μιας σαφούς απόρριψης του πολέμου στη συνταγματική συνθήκη της ΕΕ, και γι΄ αυτό είδαμε τη θέσπιση ενός ευρωστρατού υπό τον έλεγχο του ΝΑΤΟ - δηλ. στην πραγματικότητα υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών - ως απειλή για την ανεξαρτησία και την αυτονομία της ΕΕ, και, ταυτόχρονα, ως επανάληψη των μαζικών επενδύσεων σε εξοπλισμούς. Γι΄ αυτό, προτείνουμε περικοπές στις στρατιωτικές δαπάνες κάθε χώρας, το κλείσιμο των βάσεων των ΗΠΑ, και τη διάλυση του ΝΑΤΟ.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά υποστηρίζει μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για να επιτύχει την πρωτοκαθεδρία της πολιτικής πρέπει να αποσκοπεί σε μια παγκόσμια τάξη που θα βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, την αποτροπή των συγκρούσεων με τη συμμετοχή των πολιτών και την ειρηνική διευθέτηση των συγκρούσεων, όπως και στην αλληλεγγύη και τη δημοκρατική ανάπτυξη στη διεθνή σκηνή. Αυτή η κοινή πολιτική πρέπει να αναπτυχθεί μαζί και σε στενή συνεργασία με όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι χώρες της Ευρώπης και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει, επίσης, να παίξουν κύριο ρόλο στη δημοκρατική μεταρρύθμιση και στην ενίσχυση των διεθνών οργανισμών, ξεκινώντας από τα Ηνωμένα Έθνη, για να εγκαθιδρυθεί ένας νέος διεθνής συσχετισμός σε παγκόσμια κλίμακα, που θα βασίζεται στην ελεύθερη συνύπαρξη και στο σεβασμό για τα δικαιώματα των λαών και για τη δημοκρατία. Επίσης, η Ευρώπη, ενθυμούμενη το τραγικό της παρελθόν των πολέμων και της αποικιοκρατίας, πρέπει να είναι σε θέση να αντικρίζει τον κόσμο όχι με ευρω-κεντρικά μάτια, αλλά έχοντας την ικανότητα να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις της παγκόσμιας ισότητας. Προτείνουμε να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση την ευθύνη για μια ριζική αναδιάρθρωση των διεθνών οικονομικών οργανισμών. Δεν πρέπει να επιτραπεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και η Παγκόσμια Τράπεζα να παραμένουν όργανα κυριαρχίας και να δημιουργούν και άλλες αδικίες. Μερικοί απ΄αυτούς τους οργανισμούς θα πρέπει να καταργηθούν και ν΄αντικατασταθούν από άλλους. Αυτοί που ήδη υπάρχουν, θα πρέπει να αλλάξουν την αποστολή τους και να τεθούν άμεσα υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Εθνών.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά απαιτεί τον τερματισμό της ισραηλινής κατοχής και την αποχώρηση στις προ του 1967 σύνορα. Είναι αντίθετη στο παράνομο Τείχος, που είναι επίσης ένα εμπόδιο στην ειρηνευτική διαδικασία. Είναι υπέρ της δημιουργίας ενός βιώσιμου και κυρίαρχου Παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ μέσα σε ασφαλή σύνορα και με κοινή ασφάλεια στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Η λεγόμενη «Διαδικασία της Βαρκελώνης» θα αποκτήσει μεγάλη σημασία για τον διεθνή ρόλο της ΕΕ, κατά την άποψή μας. Αντί να δημιουργηθεί μια ζώνη ελεύθερων συναλλαγών όπως σχεδιάζεται για τη Μεσόγειο μέχρι το 2010, απαιτούμε να συναφθεί μια συμφωνία εταιρικής σχέσης σε ισότιμη βάση με όλες τις χώρες της Νότιας Μεσογείου. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά προτείνει μια Ευρω-Μεσογειακή συμμαχία, η οποία, από τη μια, θα έχει την εγγύηση του πλήρους σεβασμού για τη δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και, από την άλλη, την κοινωνική και οικονομική ολοκλήρωση που θα αποσκοπεί στην προώθηση μιας ισόρροπης και βιώσιμης ανάπτυξης. Όπου έχουν εγκαθιδρυθεί στο παρελθόν ζώνες ελεύθερων συναλλαγών (για παράδειγμα, η Βορειο-Αμερικανική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου - NAFTA ανάμεσα στο Μεξικό και τη Βόρεια Αμερική), οι ανισότητες και οι αδικίες εντάθηκαν εντυπωσιακά σε βάρος των πιο αδύναμων τμημάτων των εμπλεκομένων κοινωνιών. Σήμερα, όπου αλλού προτείνονται ζώνες ελεύθερων συναλλαγών (για παράδειγμα, στην περίπτωση της Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου της Αμερικανικής Ηπείρου - FTTA), υπάρχει τεράστια λαϊκή αντίθεση, για να εμποδιστεί η εγκαθίδρυσή τους.
Το αποικιοκρατικό παρελθόν της Ευρώπης στην Αφρική ήταν η κύρια αιτία για τα σημερινά προβλήματα, από τα οποία υποφέρει η ήπειρος. Επομένως, είμαστε υπέρ όλων των διαφόρων προτάσεων, που αποσκοπούν σε μια νέα και δημοκρατική οικονομική τάξη, και υποστηρίζουμε μια Ευρω-Αφρικανική συμμαχία για να γεφυρωθεί το χάσμα Βορρά-Νότου.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά δρα για να υπερασπιστεί και να οικοδομήσει την ειρήνη, όχι μόνο ως ουτοπική ιδέα αλλά ως ένα κοινωνικό και πολιτικό πρόταγμα που θα είναι εφικτό με ένα άλλο μοντέλο ανάπτυξης. Μόνο μια Ευρώπη που θα δημιουργήσει μια οικονομικά ισότιμη, κοινωνικά δίκαιη, πολιτισμικά ποικίλη και περιβαλλοντικά βιώσιμη ανάπτυξη, θα μπορέσει να δράσει, σε ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ, με τις αρχές της ειρήνης και υπέρ των αρχών της ειρήνης στον κόσμο.
Οι περιβαλλοντικές πολιτικές πρέπει να λαμβάνονται υπ΄όψη σε όλες τις πολιτικές. Αυτό αφορά και την εξωτερική πολιτική, και την αστυνομική και νομική συνεργασία στη δίωξη των παραβάσεων των περιβαλλοντικών κανόνων. Πρέπει να εφαρμοστεί η συμφωνία του Κυότο. Αυτό είναι επείγουσα ανάγκη, όπως δείχνουν ορισμένες «φυσικές» καταστροφές σαν το περυσινό τσουνάμι και τον κυκλώνα Κατρίνα στη Νέα Ορλεάνη. Μακριά από του να είναι μόνο «φυσικές» καταστροφές, τα φαινόμενα εντείνονται και μερικές φορές επισπεύδονται από τη δράση του άνθρωπου, και οι επιπτώσεις τους επιδεινώνονται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές.
Η μαζική ανεργία, η καταστροφή των επιτευγμάτων του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους και, ιδιαίτερα, οι φόβοι της μεγαλύτερης γενιάς για τη διασφάλιση των κατακτημένων δικαιωμάτων της και της νεώτερης γενιάς για την αυξανόμενη ανασφάλεια, είναι οδυνηρές πλευρές της καθημερινής ζωής σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Είναι το αποτέλεσμα των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, που εφαρμόζουν οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ της ΕΕ και οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών. Αυτός ο δρόμος είναι μη-δημοκρατικός, μη-κοινωνικός, του λείπει η αλληλεγγύη και καταστρέφει το περιβάλλον. Σύμφωνα με τη λογική εκείνων που κυβερνούν σήμερα, η μελλοντική πορεία της ΕΕ θα είναι να «συνεχίσει ως συνήθως». Αλλά η να υπάρχει «συνέχεια» δεν αποτελεί απάντηση προς όφελος ενός ευρωπαϊκού ενοποιημένου χώρου ως απάντηση στις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης.
Για τις γυναίκες, αποτελεί ακόμη μεγαλύτερο εμπόδιο η αγορά εργασίας με χαμηλότερους μισθούς, με θέσεις εργασίας κατώτερες των προσόντων τους, με υψηλότερο επίπεδο ανεργίας και εποχιακής εργασίας,. Η κοινωνική τους προστασία, οι συντάξεις και οι άλλες παροχές που προέρχονται από συνεισφορές, είναι πολύ συχνά κάτω από τον γενικό μέσο όρο σε ένταση, κάλυψη και σε ποσότητα, και πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο που ισχύει για τους άντρες.
Μέσα από τον παγκόσμιας εμβέλειας «φονταμενταλισμό» της αγοράς οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές όλο και περισσότερο διαλύουν τις παραλλαγές του εθνικού κράτους πρόνοιας, εμποδίζουν την εσωτερική ζήτηση, παγιώνουν και αυξάνουν την ανεργία και αυξάνουν τον αριθμό των ανασφαλών θέσεων εργασίας, οργανώνουν μια ανακατανομή του κοινωνικού πλούτου από τα κάτω προς τα απάνω, ενισχύουν τις τάσεις διάβρωσης της αλληλεγγύης στην κοινωνία και εμποδίζουν την κοινωνικά και οικολογικά βιώσιμη ανάπτυξη. Η κυρίαρχη επιλογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής θίγει τους μικρούς και μεσαίους αγρότες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η εναλλακτική πρόταση στην εξέλιξη αυτή πρέπει να προάγει ευρωπαϊκές στρατηγικές επενδύσεις, που να εγγυώνται την περιφερειακή ισορροπία και την μετατροπή της πολεμικής βιομηχανίας σε ειρηνική, την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δημόσιων υπηρεσιών και αποτελεσματικές ευρωπαϊκές πολιτικές για την κοινωνία, το περιβάλλον και την έρευνα. Οι παραπάνω στόχοι δεν μπορούν να επιτευχθούν, χωρίς την αύξηση των οικονομικών πόρων της ΕΕ που διατίθενται σήμερα. Και είναι αναγκαία μια ευρωπαϊκή φορολογική μεταρρύθμιση και ειδικότερα η δυνατότητα να κυκλοφορήσει ευρωπαϊκά δημόσια ομόλογα. Το τέλος της υποταγής της ΕΕ μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την αντικατάσταση του συμφώνου σταθερότητας από ένα σύμφωνο για την ανάπτυξη και την απασχόληση.
Η εξελισσόμενη μηχανοποίηση, η αυτοματοποίηση και ο προσανατολισμός στην αποτελεσματικότητα μεταβάλλουν τη διάρθρωση του κόσμου της εργασίας. Προσφέρεται λιγότερη παραδοσιακή επικερδής απασχόληση, ιδιαίτερα σε πολλά από τα επαγγέλματα, στα οποία οι άνθρωποι είχαν αρχικά εκπαιδευτεί. Σχεδόν σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη, η ανεργία όλο και περισσότερο σηματοδοτεί την κοινωνία. Συχνά οι άνεργοι υφίστανται διακρίσεις. Μπροστά σ΄ αυτή την εξέλιξη, ο πολιτικός στόχος για να ξεπεραστεί η ανεργία πρέπει να μελετηθεί ξανά. Αναγνωρίζοντας την πραγματικότητα των σημερινών κοινωνιών, πρέπει να είναι εγγυημένα τα μέσα στοιχειώδους διαβίωσης των πολιτών, ανεξάρτητα από την παραδοσιακή επικερδή απασχόληση. Απαιτείται θάρρος για να αρχίσει μια συζήτηση για μια νέα, χειραφετική κατανόηση της εργασίας σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο της εργασίας.
Οι γυναίκες χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της οικογένειας, για να εκπληρώνουν τα καθήκοντα που αφορούν τη φροντίδα προσώπων, την εκπαίδευση των παιδιών κ.λπ., πράγμα που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να αποποιούνται την ευθύνη τους και να βάζουν σε αμφισβήτηση τις υπάρχουσες δημόσιες υπηρεσίες.
Μέσα από μια πολιτική μείωσης της εγχώριας μαζικής ζήτησης, περιβαλλοντικής καταστροφής και κερδοσκοπίας στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές υπέρ των αρχουσών τάξεων, αναδύεται σήμερα το δίλημμα: περισσότερος νεοφιλελευθερισμός, κατάργηση της Ευρωπαϊκής ταυτότητας και πορεία προς το βορειοαμερικανικό μοντέλο ή ένα νέο μοντέλο που θα αντιστρέψει τις προτεραιότητες του συστήματος, δίνοντας προτεραιότητα στα δικαιώματα του λαού και στις ανθρώπινες αξίες αντί στην ανταγωνιστικότητα.
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, πρέπει να οικοδομηθεί ένας ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος, βασισμένο σε μια νέα κοινωνική δημοκρατική δέσμευση, που θα αντιστρέψει τις ταξικές σχέσεις.
Για την ευρωπαϊκή Αριστερά, το πρώτο βήμα προς μια διαφορετική οικονομική πολιτική πρέπει να είναι, να σταματήσει την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους. Μετά την εφαρμογή του ακραία φιλελεύθερου δεξιού δόγματος των Ρήγκαν και Θάτσερ, οι κοινωνικές σχέσεις ανακαθορίστηκαν στην ιδεολογική βάση της αχαλίνωτης ανταγωνιστικότητας και της μείωσης των εργασιακών δικαιωμάτων. Έχει επέλθει μια ιδεολογική αλλαγή, όπου ο νεοφιλελευθερισμός χρησιμοποίησε τις τεχνολογικές αλλαγές, για να επιβάλει μια ακόμη σκληρότερη πολιτική κυριαρχίας και εκμετάλλευσης. Η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση έχει διαταράξει τις παγκόσμιες εργασιακές σχέσεις και την ίδια τη δομή του συστήματος παραγωγής, όσον αφορά τόσο την εργασία όσο και το κεφάλαιο. Η αλλαγή αυτή δημιούργησε βαθιές και καταστροφικές αλλαγές στις ανθρώπινες σχέσεις, στη σχέση ανθρώπου-φύσης και στη δημιουργία ενός κοινού και δίκαιου συστήματος αξιών. Η πολιτική Ευρωπαϊκή Αριστερά πρέπει να αμφισβητήσει τις τεράστιες αυτές αλλαγές στην κοινωνία και στην οικονομία, αν θέλει να παρουσιάσει πειστικές εναλλακτικές προτάσεις. Η επιστροφή σε παλιούς τρόπους κοινωνικής ασφάλισης δεν θα είναι δυνατή. Οι νέες και ριζοσπαστικές απαιτήσεις χρειάζονται εναλλακτικές πολιτικές.
Σήμερα είναι αναγκαίος και εφικτός στόχος η υπεράσπιση των δικαιωμάτων που παραδοσιακά υποστηρίζει η Αριστερά (πολιτικά, εργασιακά, κοινωνικά, οικονομικά και δημόσια δικαιώματα), μαζί με τη διεκδίκηση δικαιωμάτων που συνδέονται με τις νέες πολιτικές κουλτούρες των κοινωνικών κινημάτων (φεμινιστικά, περιβαλλοντικά, πολιτιστικά δικαιώματα, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας). Τα κοινωνικά κινήματα προκάλεσαν τη δημόσια προσοχή στη συζήτηση σχετικά με τα δικαιώματα στα κοινά αγαθά (ιδιαίτερα το δικαίωμα στο νερό), η υπεράσπιση των οποίων έχει την ίδια λογική με τα άλλα δικαιώματα.
Η εναλλακτική οικονομική πολιτική μας πρέπει να αντιστοιχεί στην ανθρώπινη λογική: να αφήσουμε στις μελλοντικές γενιές έναν καλύτερο κόσμο από εκείνο στον οποίο σήμερα ζούμε. Στον 21ο αιώνα, η πάλη για τα περιβαλλοντικά και τα κοινωνικά δικαιώματα, είναι μια υποχρέωση αλληλεγγύης και μια ευφυής απάντηση σε μια οικονομική λογική που δεν είναι ευφυής.
Δεν αρκεί η αμφισβήτηση μόνο της κυριαρχίας της αγοράς, της ανταγωνιστικότητας και της μεγέθυνσης. Αντίθετα, υπάρχει ανάγκη να κυριαρχήσει το δημόσιο συμφέρον και η πολιτική συμμετοχή στη διαμόρφωση της κοινωνίας. Το δημόσιο δεν είναι μόνο το εθνικό κράτος. Πρέπει ν΄αναγνωρίσουμε ότι, σήμερα, όταν λέμε δημόσιο συμφέρον, εννοούμε μια δημοκρατία σε διαφορετικά επίπεδα, που θα συνυπολογίζει τους εθνικούς θεσμούς, την τοπική αυτοδιοίκηση και ευρείες μορφές άμεσης συμμετοχής των πολιτών.
Αυτός πρέπει να είναι ο χαρακτήρας της Ευρώπης.
Το σημερινό μοντέλο δεν λύνει την κρίση. Δεν υπάρχει οικονομολόγος που να μπορεί να απαντήσει, πώς η παγκόσμια οικονομία θα επιβιώσει χωρίς να περικοπούν οι μισθοί, τα εργασιακά δικαιώματα ή χωρίς να εξαντληθούν οι φυσικοί πόροι για την μεγέθυνση.
Οι νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις στην Ευρώπη και στην ΕΕ επιβάλουν τη διάλυση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και περικοπές μισθών, λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού. Δικαιολογούνται λέγοντας ότι, λόγω αυτού του ανταγωνισμού, οι εταιρίες θα μεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες με φθηνότερο κόστος εργασίας. Αυτό είναι ψέμα. Δεν δεχόμαστε έναν τέτοιο εκβιασμό και εξακολουθούμε να υπερασπιζόμαστε τα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και εργασιακά δικαιώματα στις χώρες μας και αλλού.
Κατά συνέπεια, απαιτούμε τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού δημόσιου χώρου, στον οποίο θα μπορούμε να υπερασπιζόμαστε τη σύγκλιση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων σε όλες τις χώρες. Η αντίθεση στη μετεγκατάσταση της παραγωγής θα πρέπει να πραγματοποιείται με την κοινωνική πάλη, τη δημόσια παρέμβαση και την αναδιάρθρωση της παραγωγικής δραστηριότητας με τη συμμετοχή των εργαζομένων.
Στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, για μας η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση όπως υπάρχει σήμερα, είναι το ελάχιστο πεδίο πολιτικής ως έκφραση της ταξικής πάλης. Αλλά, οι πολιτισμοί και οι εξαιρετικές πολιτικές εμπειρίες της Ευρώπης, τα επιτεύγματα που κατακτήθηκαν από το εργατικό κίνημα σε πάνω από εκατό χρόνια, οι συζητήσεις για τη βιωσιμότητα και τα εναλλακτικά οικονομικά μοντέλα και η αυτοκριτική ανάλυση για την αποτυχία και την ήττα των σοσιαλιστικών κοινωνιών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και στη Σοβιετική Ένωση, ακόμη προσφέρουν μια δυνατότητα σήμερα. Μπορούν και πρέπει να συνδεθούν με ένα κίνημα που θα σηματοδοτεί τη δική μας εποχή. Το ποιοτικό άλμα προς την αναγέννηση της πολιτικής είναι εφικτό.
Η κρίση, όπως και ο πόλεμος, αποτελεί συστατικό στοιχείο της σημερινής καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης. Η ανασφάλεια και η κοινωνική αβεβαιότητα επηρεάζουν την απασχόληση και τη ζωή των ανθρώπων, όπως και την οικονομία και την καπιταλιστική ανάπτυξη. Η αστάθεια και η αβεβαιότητα είναι το γενικό και ταξικό μέτρο του σύγχρονου καπιταλισμού. Οι συνθήκες αυτές τείνουν να διευρύνουν το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στην καινοτομία και στην κοινωνική πρόοδο. Σήμερα, γίνεται όλο και πιο εμφανές, ότι διαλύεται το μοντέλο που βασίζεται στην κοινωνική «συνοχή». Η οικονομική κρίση φορτώνεται στους πολίτες της Ευρώπης μέσω των πολιτικών της αναδιάρθρωσης των συστημάτων πρόνοιας - με την ιδιωτικοποίηση της φροντίδας για την υγεία και την περικοπή των συντάξεων. Η ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών είναι το επόμενο βήμα προς τη συνολική εμπορευματοποίηση της κοινωνικής ζωής.
Θεωρούμε την κοινωνική προστασία κεντρικό στοιχείο για τη συνοχή των 25 χωρών-μελών της ΕΕ και ένα αληθινά παραγωγικό στοιχείο. Πράγματι, το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο είναι εκείνο που μπορεί να αντιμετωπίσει τη δραματική και αυξανόμενη ανεργία και ανασφάλεια. Η αντίθεση του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς δεν είναι τόσο απέναντι σε μερικούς διακηρυγμένους στόχους της στρατηγικής της Λισσαβόνας. Είναι αντίθετο με τη στρατηγική αυτή, διότι, ιδιαίτερα μετά την ενδιάμεση αναθεώρησή της, όλα υποτάσσονται στον ανταγωνισμό και στην απελευθέρωση των αγορών. Η στρατηγική της Λισσαβόνας προσανατολίζει τις διαρθρωτικές αλλαγές αποκλειστικά στην εργασία και στο κοινωνικό κράτος, και αποδιαρθρώνει την ποιότητα της απασχόλησης και πλήττει το στόχο της πλήρους απασχόλησης, ενώ διατηρείται αναλλοίωτο το ευρύτερο νεοφιλελεύθερο οικονομικό πλαίσιο, οι δημοσιονομικές, νομισματικές και μακροοικονομικές πολιτικές. Η στρατηγική της Λισσαβόνας αποτελεί το ευρωπαϊκό εργαλείο και το μοχλό των αντεργατικών αναδιαρθρώσεων σε εθνικό επίπεδο και, γι΄αυτό, είμαστε σε σύγκρουση με τη λογική και τις συνέπειές της. Πρέπει να σκεφτούμε μια πολιτική οικονομία ικανή να σταματήσει την κοινωνική παρακμή, όχι μόνο υπερασπιζόμενη τους κοινωνικούς, φορολογικούς και περιβαλλοντικούς κανόνες στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, αλλά και εφαρμόζοντάς τους ως αληθινούς ενισχυτικούς παράγοντες της ανάπτυξης.
Ναι, πρέπει να αρνηθούμε να πληρώσουμε το τίμημα της οικονομικής παρακμής της ηπείρου. Αντίθετα, οι εναλλακτικές οικονομικές ιδέες μας για την Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επικεντρώνονται στις δυνατότητες που υπάρχουν για να αντιμετωπίσουμε την οικονομική κρίση, με την επαναδιατύπωση μιας χειροπιαστής πρότασης για την αποτροπή της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας στην απασχόληση και των άσχημων συνθήκων διαβίωσης των πληθυσμών της Ευρώπης. Κατά συνέπεια, εργαζόμαστε προς τον τελείως εφικτό στόχο της πλήρους και αξιοπρεπούς απασχόλησης για όλους εκείνους που ζουν και εργάζονται εδώ.
Χαιρετίζουμε το έργο που κάνουν οι Ευρωβουλευτές των κομμάτων της ΕΑ, που συμβάλλουν στο πλαίσιο της συνομοσπονδιακής ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς / Βόρειας Πράσινης Αριστεράς (GUE/NGL) για τον επανασχεδιασμό ενός ανεξάρτητου «ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου».
Δεν φτάνει μόνο να υπερασπιζόμαστε το κοινωνικό κράτος. Οι συνθήκες κρίσης μέσα στις οποίες ζούμε, είναι ουσιαστικά αποτέλεσμα των στοχευόμενων επιλογών που έχουν γίνει στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Και συνεχίζονται με όλο και μεγαλύτερη ένταση, από τη μετεγκατάσταση των βιομηχανιών και την παθητική διεθνοποίηση των οικονομιών μας, μέχρι τις παραγωγικές αναδιαρθρώσεις που βασίζονται στη μετατροπή της απασχόλησης σε δομικά επισφαλή.
Προτείνουμε την επένδυση δημόσιων κονδυλίων στην εκπαίδευση και στην τεχνολογία, λαμβάνοντας υπ΄όψη την ανάγκη της ισόρροπης περιφερειακής και διαρθρωτικής προσαρμογής και ανταποδοτικότητας παντού στην ΕΕ. Αντί για τον ανταγωνισμό μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας και των επενδύσεων, εμείς θέλουμε την παγκόσμια εφαρμογή των διεθνών κανονισμών για ενεργά εργασιακά δικαιώματα - τους οικουμενικούς κανόνες των Συμβάσεων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (πάνω απ΄όλα τους κανόνες της ΔΟΕ για «αξιοπρεπή εργασία») σε όλες τις εργασιακές σχέσεις, και ιδιαίτερα σε εκείνα τα μέρη του κόσμου όπου οι εργάτες εξαναγκάζονται να ανταγωνίζονται σε συνθήκες ημι-δουλείας. Αυτό μπορεί να είναι και θα είναι ένα σημαντικό βήμα κατά του μισθολογικού και κοινωνικού «ντάμπινγκ» στην παγκόσμια οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Αριστερά θα συνεχίσει να υποστηρίζει κάθε δραστηριότητα εναντίον της όλο και πιο επισφαλούς φύσης της εργασίας τασσόμενη υπέρ ενός νέου καθεστώτος δικαιωμάτων και συμμετοχής. Φτάνει να δει κανείς την οδηγία Μπόλκεσταϊν και την οδηγία για τις ώρες εργασίας, οι οποίες άμεσα λειτουργούν υπέρ της αναδιοργάνωσης του συστήματος παραγωγής στη βάση της αποδυνάμωσης των εργαζομένων. Εκατομμύρια άνθρωποι - ιδιαίτερα οι γυναίκες, οι νέοι και οι μετανάστες - ωθούνται βαθμιαία κάτω από το όριο της φτώχειας.
Η μείωση του χρόνου απασχόλησης, η βελτίωση της ποιότητας της εργασίας, η ισχυροποίηση της κοινωνικής ασφάλισης με όρους καθολικότητας και αναδιανεμητικής λογικής, η υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας, η δημιουργία όπου δεν υπάρχει και η ισχυροποίηση του συστήματος κοινωνικής προστασίας των ανέργων και ευπαθών ομάδων, αποτελούν κεντρικούς στόχους πάλης στο κοινωνικό πεδίο για το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Αυτό που έχει σημασία σε σχέση με τις συλλογικές συμβάσεις, είναι η υπεράσπιση του συστήματος αυτού σε ολόκληρη την Ευρώπη, και η αποτροπή του κινδύνου που προέρχεται από την απορύθμιση, μέσω των διαφόρων ευρωπαϊκών οδηγιών. Για να αποφύγουμε την επανεγκατάσταση και τον ανταγωνισμό ανάμεσα στους εργάτες, πρέπει να βοηθήσουμε να δημιουργηθούν ευρωπαϊκοί κοινοί κανόνες για τους μισθούς, τις δημόσιες συντάξεις, τις δημόσιες υπηρεσίες κλπ.
Η εναλλακτική αυτή προσέγγιση έχει προτεραιότητα έναντι όλων των πολιτικών, πέρα από την οδηγία Μπόλκεσταϊν και την υπεράσπιση του δημόσιου τομέα. Πρέπει να διευρύνουμε τη συζήτηση σε νέες μορφές κοινωνικής οικονομίας και στη δημιουργία δημόσιων δομών, όπου αυτές δεν υπάρχουν ή είναι αδύναμες. Η καινοτομία, η βελτίωση και ο εκδημοκρατισμός της δημόσιας διαχείρισης είναι καθήκον της Αριστεράς.
Οι προτάσεις μας, που θα πρέπει να είναι συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες, και κοινές με τα συνδικάτα και όλες τις κοινωνικές εκπροσωπήσεις των εργαζομένων και των ανέργων, επικεντρώνονται στα εξής: η εναλλακτική κοινωνία για την Ευρώπη απαιτεί ριζική αλλαγή κατεύθυνσης στην οικονομική και κοινωνική πολιτική, μια αλλαγή κατεύθυνσης που θα λαμβάνει υπ΄όψη τις διεκδικήσεις των κινημάτων, και θα συνδέεται με τον κόσμο της εργασίας, τον περιβαλλοντισμό και τον φεμινισμό. Επομένως, ο μοχλός για την αλλαγή είναι η οικοδόμηση πολιτικών, συνδικαλιστικών και κοινωνικών συμμαχιών, για να συνεισφέρει έτσι στην ανάπτυξη ενός μεγάλου εργατικού και εναλλακτικού κινήματος. Με αυτό εννοούμε την υποστήριξη μιας ευρωπαϊκής καμπάνιας και κοινές προτάσεις για την υπεράσπιση και την προώθηση των συμφερόντων της εργατικής τάξης. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να δώσουμε προτεραιότητα, άλλη μια φορά, στη Μαρξιανή θέση για την απελευθέρωση της εργασίας, με άλλα λόγια, να εκτιμήσουμε την αξία αυτού που το εργατικό δυναμικό έχει συσσωρεύσει για την κοινωνία, έτσι ώστε τα δικαιώματα και οι μισθοί, μέσα σε μια μη-εμπορευματοποιημένη κοινωνία, να γίνονται όλο και περισσότερο μεταβλητές ανεξάρτητες από την κυριαρχία των επιχειρήσεων. Με αυτό το πνεύμα αντιμετωπίζουμε τις διεκδικήσεις και τις εμπειρίες του εργατικού κινήματος και των κοινωνικών κινημάτων.
Επιπλέον, πιστεύουμε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα πρέπει να έχει εντελώς νέο ρόλο και αποστολή, ώστε να είναι εφικτός ο δημοκρατικός έλεγχος και να εγκαταλείψει τον κεντρικό ρόλο των νομισματικών πολιτικών και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Είναι αδιανόητο να επιμένει στους άκαμπτους κανόνες του συμφώνου, παρά το γεγονός ότι έχει μόλις αποδειχτεί ότι δεν τονώνει ούτε την οικονομική σταθερότητα, ούτε την απασχόληση, εξαιτίας της μονόπλευρης προσήλωσης της στη νομισματική σταθερότητα. Αυτό πρέπει να αντικατασταθεί με την εισαγωγή κοινωνικών κριτηρίων, κριτηρίων απασχόλησης και οικολογικών κριτηρίων σε μια νέα συμφωνία ή «σύμφωνο», και πρέπει να περιέχει περισσότερους συνοδευτικούς κανονισμούς, για να συντονίζει τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική των κρατών-μελών.
Για μας, ουσιαστική προϋπόθεση για μια άλλη Ευρώπη είναι η οικοδόμηση μιας συμμετοχικής δημοκρατίας. Πιστεύουμε ότι μόνο με την είσοδο του λαού στην πολιτική είναι δυνατό να οικοδομηθεί μια διαφορετική Ευρώπη.
Η κρίση του νεοφιλελευθερισμού βαθαίνει, επίσης, την κρίση της δημοκρατίας. Μια κοινωνία που γεννά κοινωνικές αδικίες, παράγει συστηματικά φαινόμενα αποκλεισμού και αυταρχισμού. Η τάση αυτή πρέπει να καταπολεμηθεί ώστε να ξανανοίξουν δημόσιοι χώροι, όπου οι άνθρωποι πράγματι συμμετέχουν και έχουν ηγετικό ρόλο σε μια προχωρημένη δημοκρατία. Κανένα ζήτημα σημαντικό για το μέλλον της Ευρώπης, δεν πρέπει να συζητηθεί ή να αποφασιστεί χωρίς την άμεση συμμετοχή των ευρωπαίων πολιτών. Το σχέδιο αυτό απαιτεί τη θέλησή μας να αλλάξουμε τα πράγματα και τη δημιουργικότητά μας από το τοπικό μέχρι το ευρωπαϊκό επίπεδο, και απαιτεί σε μεγάλο βαθμό από εμάς να είμαστε, έτοιμοι να μάθουμε και να αλλάξουμε τους εαυτούς μας. Το σχέδιο θα επιτύχει μόνο αν οδηγήσει σε συγκεκριμένες και προπαντός σε εφικτές προτάσεις για πραγματικά εναλλακτική προοπτική, και αν αυτή η διαδικασία παραμείνει ανοικτή, συμμετοχική, δημοκρατική και συνεργατική όσον αφορά τις εμπειρίες, τις ιδέες και τις πρωτοβουλίες των εταίρων των κοινωνικών κινημάτων. Τα κινήματα, τα συνδικάτα και οι άλλες δημοκρατικές δυνάμεις εργάζονται με πολλή επιτυχία προς αυτή την κατεύθυνση, και ο κύριος στόχος τους ήταν ακριβώς να ξανανοίξουν τους δημόσιους πολιτικούς χώρους, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές. Η πολιτική πρέπει να αποκαταστήσει την κυριαρχία των πολιτών της Ευρώπης. Για μας, συμμετοχή σημαίνει να μπουν περισσότερα στοιχεία άμεσης δημοκρατίας και λαϊκής συμμετοχής. Υπογραφές για δημοψηφίσματα, διεξαγωγή δημοψηφισμάτων είναι εργαλεία που πρέπει να χρησιμοποιούνται.
Η πατριαρχική κοινωνία πρέπει να ηττηθεί και να δημιουργηθεί μια πραγματική δημοκρατία ισότητας των φύλων. Το ζήτημα δεν είναι μόνο να θέσουμε το θέμα της χειραφέτησης και της ισότητας των γυναικών, αλλά να λάβουμε υπ΄όψη τις διαφορές των φύλων και να αγωνιστούμε ενάντια σε οποιεσδήποτε διακρίσεις λόγω φύλου, όχι μόνο σε σχέση με την κατανομή αγαθών, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, αλλά και σε σχέση με τη συμμετοχή των γυναικών ως κοινωνικών υποκειμένων στον καθορισμό των κανόνων που διέπουν την κοινωνία. Η έννοια της ισοτιμίας - και της δημοκρατίας που βασίζεται στην ισοτιμία - αποτελεί προέκταση της πάλης για τα πολιτικά δικαιώματα που πραγματοποίησαν τα κινήματα των σουφραζετών.
Υποστηρίζουμε μια άλλη μορφή λειτουργίας της κοινωνίας, τις συμμετοχικές πολιτικές, για να προάγουμε την οικονομική ανεξαρτησία, να θέσουμε τέλος στη βία που σχετίζεται με το φύλο, να τελειώσουμε με την υποεκπροσώπηση των γυναικών. Επιπλέον, εκφράζουμε τη θέλησή μας να επιβεβαιώσουμε πλήρως το δικαίωμα και την ελευθερία στον σεξουαλικό προσανατολισμό και να καταπολεμήσουμε την οποιαδήποτε διάκριση και βία. Αποκηρύσσουμε τη σεξιστική βία, γιατί είναι όπλο κυριαρχίας των ανδρών πάνω στις γυναίκες και αρνούμαστε να τη θεωρήσουμε ως φυσική ή τυχαία.
Για να μπορέσει αυτή η ισοτιμία να αποκτήσει όλο το νόημά της, οφείλουμε εμείς να την εφαρμόσουμε στα πολιτικά μας κόμματα, εγκαθιδρύοντας μια οργάνωση τέτοια ώστε, με τη μεταρρύθμιση, να κάνουμε τον ακτιβισμό συμβατό με τον τρόπο της ζωής των γυναικών.
Ασκούμε κριτική στη συνταγματική συνθήκη, που προέκυψε από τη συνέλευση, η οποία βασίζεται σε δύο σοβαρές παραδοχές: η πρώτη είναι η απόφαση να μην την αφήσουν να γραφτεί από τους λαούς της Ευρώπης, αλλά να την κάνουν το αποκλειστικό δικαίωμα των κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δεύτερη είναι το γεγονός ότι δίνει μια απόλυτα κεντρική θέση στην αγορά σε σχέση με την προώθηση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης. Πιστεύουμε ακλόνητα στην ιστορική ανάγκη για την οικοδόμηση της Ενωμένης Ευρώπης και είμαστε πεπεισμένοι ευρωπαϊστές. Γι΄ αυτόν ακριβώς το λόγο απορρίπτουμε μια τέτοια Συνταγματική Συνθήκη: στο όνομα μιας πληρέστερης και βαθύτερης δημοκρατίας στην ήπειρό μας. Υποστηρίζουμε την καθιέρωση νέων δικαιωμάτων και γι΄αυτό το λόγο, θεωρούμε ότι η διαδικασία ενοποίησης είναι ένα σημαντικό και αναγκαίο βήμα για να προωθηθούν αυτά τα δικαιώματα σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Η Συνταγματική Συνθήκη είναι ακινητοποιημένη και πολιτικά νεκρή.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντική για μας η νίκη του «Όχι». Ήταν μια αριστερή ψήφος, θετική προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, αλλά αποφασιστικά κατά του νεοφιλελεύθερου «μερκαντιλισμού». Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η νίκη άνοιξε μια κρίση για την άρχουσα τάξη, που μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τη δημοκρατία.
Θέλουμε να ξεκινήσουμε μια πραγματική δημοκρατική διαδικασία. Αυτή η διαδικασία θα πρέπει να επιτρέπει μια ευρεία, δημοκρατική συμμετοχή των ευρωπαϊκών λαών, εμπλέκοντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τα εθνικά και περιφερειακά Κοινοβούλια και παίρνοντας τη γνώμη των λαϊκών οργανώσεων. Θα πρέπει να έχει μια σαφή εντολή να διαμορφώσει το σχέδιο ενός κειμένου θεμελιωδών δικαιωμάτων, που θα μπορέσει στη συνέχεια να τεθεί σε δημοψήφισμα.
Στην Ευρώπη μεγαλώνει το αίσθημα αντίθεσης στις κυβερνήσεις όπως έδειξαν και οι τελευταίες Ευρωεκλογές, και η σύγκρουση ανάμεσα στις ελίτ και στο λαό. Εμείς, ως Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, θα συμβάλλουμε ενεργά για να ανοίξει μια πλατιά δημόσια συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης και των κοινωνιών της. Στην κατεύθυνση αυτή, υποστηρίζουμε την πρόταση οργανώσεων και κινημάτων που λειτουργούν μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ, για τη δημιουργία ενός «στρογγυλού τραπεζιού» εκπροσώπων κοινωνικών κινημάτων, αριστερών κομμάτων και οργανώσεων, όπως και ενδιαφερόμενων κοινωνικών δυνάμεων, από τον πολιτισμό, τα ΜΜΕ, την οικονομία, με στόχο να διεξαχθεί ευρεία συζήτηση για συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις.
Οι αντικοινωνικές και ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές έχουν ανοίξει νέους χώρους για τους σχηματισμούς της άκρας Δεξιάς. Είναι ένας κίνδυνος που διαπερνά ολόκληρη την Ευρώπη με διαφορετικές μορφές, αλλά που όλες χαρακτηρίζονται από την ξενοφοβία, την ισλαμοφοβία, τον αντισημιτισμό, το λαϊκισμό, τη βία και την επιθυμία για επιβολή. Ανάμεσα σ΄ αυτούς τους σχηματισμούς, υπάρχουν και ανοικτά νεοναζιστικές και νεοφασιστικές ομάδες, αλλά και σχηματισμοί που έχουν αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες.
Η δραστήρια ενίσχυση των δομών της κοινωνίας των πολιτών, ενάντια στις θέσεις της άκρας Δεξιάς, ενάντια στον αντιδραστικό εθνικισμό, τον αποκλεισμό, τις διακρίσεις και τη μη-ανοχή και υπέρ της ενσωμάτωσης καθώς και της πολιτισμικής και κοινωνικής διαφοράς, είναι για μας μια ουσιώδης συνεισφορά στην διεύρυνση της δημοκρατίας. Θα εξακολουθήσουμε να αγωνιζόμαστε κατά των θέσεων που στόχο έχουν να περιορίσουν τα θεμελιώδη δικαιώματα σε μια δημοκρατική κοινωνία, την ελευθερία, την ισότητα, τον καταμερισμό των εξουσιών και την ισότιμη δημοκρατική συμμετοχή, όπως αυτά αντιπροσωπεύονται σήμερα από την αντιδραστική ξενοφοβική Δεξιά σ΄όλη την Ευρώπη, και θα το κάνουμε αυτό με όλη μας την αποφασιστικότητα. Προς αυτό το στόχο, θα συνεχίσουμε να επιδιώκουμε ευρείες δημοκρατικές συμμαχίες.
Υποστηρίζουμε τη διεύρυνση και ολοκλήρωση της Ευρώπης.
Έχουμε τοποθετηθεί θετικά και χαιρετήσαμε την ένταξη των 8 νέων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, της Κύπρου και της Μάλτας, πιστεύοντας ότι ο ευρωπαϊκός πολιτικός χώρος δεν σταματάει στα σύνορα του πρώην ανατολικού και δυτικού μπλοκ. Σημειώνουμε, όμως, ότι η διαδικασία διεύρυνσης, δεν χρησιμοποιήθηκε για να αναθεωρηθεί η μέχρι τώρα ακολουθούμενη πολιτική, οικονομική και κοινωνική λογική ολοκλήρωσης της ΕΕ. Δεν υπήρξαν αποφασιστικά βήματα, που θα εγγυηθούν τις συνθήκες εργασίας και παραγωγής, σε όλα τα κράτη-μέλη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει μια μεγάλη ενιαία αγορά για την κυκλοφορία κεφαλαίων και εμπορευμάτων και, ολοένα πιο πολύ, υπηρεσιών, ενώ - παρά τις διακηρύξεις - οι εργαζόμενοι, άνδρες και γυναίκες, και ακόμη περισσότερο οι μετανάστες και οι μετανάστριες ανάμεσά τους, δεν μπορούν και συχνά δεν τους επιτρέπεται να κινούνται ελεύθερα.
Η διαδικασία σύγκλισης των ευρωπαϊκών λαών θα αναπτύξει τη δημοκρατική δυναμική της, μόνο εάν θέσει ως στόχο παρόμοιες συνθήκες διαβίωσης και, έτσι, απομακρυνθεί από τη λογική της εκμετάλλευσης περιφερειακών οικονομικά πλεονεκτημάτων. Η εφαρμογή κοινών κοινωνικών, οικολογικών και δημοκρατικών ελάχιστων κανόνων αποτελεί τη βάση γι΄αυτό το στόχο. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τις προοπτικές της μελλοντικής διεύρυνσης της ΕΕ, όπως και για την πανευρωπαϊκή συνεργασία.
Χαιρετίζουμε μια ενδεχόμενη ένταξη μιας κατά κύριο λόγο ισλαμικής χώρας, που θεωρούμε μέρος του ευρωπαϊκού πολιτιστικού χώρου. Κατά συνέπεια, υποστηρίζουμε την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, αλλά θεωρούμε απαραίτητο να σεβαστεί η Τουρκία τις υποχρεώσεις και τις δεσμεύσεις της προς την ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, που περιλαμβάνουν την επίλυση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, το σεβασμό των δημοκρατικών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και την επίλυση με δημοκρατικό τρόπο του προβλήματος του κουρδικού πληθυσμού.
Λυδία λίθος για την οικοδόμηση της δημοκρατίας στην Ευρώπη είναι εάν θα επιτύχουμε πλήρη δικαιώματα ιθαγένειας για τους μετανάστες. Σήμερα, εκατομμύρια άνθρωποι ζουν παράνομα στην Ευρώπη και, συχνά, είναι θύματα αδίστακτης εκμετάλλευσης. Επιβάλλεται η νομιμοποίησή τους. Επίσης, η οικοδόμηση της δημοκρατίας στην Ευρώπη, απαιτεί την καταπολέμηση της εμπορία ανθρώπων. Οι αιτίες της βρίσκονται στη φτώχεια, και τα θύματα της εμπορίας ανθρώπων είναι συνήθως φτωχά άτομα και συχνά θύματα εκμετάλλευσης. Όλες οι χώρες πρέπει να υπογράψουν και να κυρώσουν τη Διεθνή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων των Μεταναστών Εργατών και των Μελών των Οικογενειών τους και το Πρωτόκολλο του Παλέρμο. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά υποστηρίζει πολιτικές για το άσυλο και τη μετανάστευση στη βάση συνεπών κανόνων υψηλού επιπέδου για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μια νέα αντίληψη της ιθαγένειας πρέπει να βασιστεί στην ικανότητα της Ευρώπης να εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές, υποδοχής των μεταναστών και σεβασμού για όλους όσους φεύγουν από την πατρίδα τους για οικονομικούς λόγους ή αναζητούν καταφύγιο από πολέμους και συγκρούσεις. Γι΄αυτό, υποστηρίζουμε την καμπάνια να επεκταθεί το δικαίωμα στην ιθαγένεια σε όσους ζουν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το δρόμο προς αυτό το στόχο στρώνουν: η εναρμόνιση σε ολόκληρη την ΕΕ των πολιτικών για το άσυλο και τη μετανάστευση, στη βάση σταθερών κανόνων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως και η εφαρμογή της ίδιας πολιτικής ένταξης σ΄ ολόκληρη την Ευρώπη, που θα αποκλείει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης των μεταναστών για μισθολογικό και κοινωνικό ντάμπινγκ και θα τους παρέχει ίσα δικαιώματα.
Καταδικάζουμε έντονα τις απάνθρωπες πρακτικές που υιοθετούν οι περισσότερες κυβερνήσεις της Ευρώπης: απόρριψη των μεταναστών, απώθηση τους στα εξωτερικά σύνορα, και δημιουργία κέντρων κράτησης για τους λεγόμενους «παράνομους μετανάστες». Πιστεύουμε ότι κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να οριστεί ως «παράνομος», και ότι οι θεσμοί του κράτους πρέπει να εγγυώνται την ανθρώπινη ακεραιότητα και προστασία.
Καταπολεμάμε, επίσης, το ρατσισμό και την ξενοφοβία, που έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Κάθε μορφή διάκρισης ενάντια σ΄εκείνους που είναι «διαφορετικοί» αποτελεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Είμαστε σταθερά αντίθετοι στην ξενοφοβία, τον αντισημιτισμό και απορρίπτουμε οποιεσδήποτε καμπάνιες κατά του Ισλάμ που αποσκοπούν να τροφοδοτήσουν τη λεγόμενη σύγκρουση πολιτισμών.
Θεωρούμε τις ατομικές ελευθερίες και τα πολιτικά δικαιώματα ως μέρος της πολιτικής δράσης μας. Οι ελευθερίες αυτές βασίζονται σε θεμελιώδεις ιδέες, συμπεριλαμβανομένης της κοσμικότητας του κράτους, που πρέπει να διαφυλαχθούν ως αρχές λειτουργίας, επειδή είναι οικουμενική αξία, που επιτρέπει να αποφεύγονται πολλές αντιδημοκρατικές επιρροές σε όλες τις σφαίρες της κοινωνίας και να αποκρούονται θρησκευτικές διακρίσεις και θρησκευτικοί εξτρεμισμοί.
Τα τελευταία χρόνια ο τομέας των δημοκρατικών και πολιτικών δικαιωμάτων πλήττεται βάναυσα. Η δημιουργία του ενιαίου δικαστικού χώρου και το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, οριοθετήθηκαν ασφυκτικά και ανεξέλεγκτα, θίγουν τις ελευθερίες και τα πολιτικά δικαιώματα των κατοίκων της ΕΕ και ποινικοποιούν τη σκέψη.
Στην ίδια κατεύθυνση, η συμφωνία της ΕΕ για τη «δικαστική συνδρομή και την έκδοση» και η προωθούμενη άρση του απορρήτου της επικοινωνίας των πολιτών, συνιστούν μέτρα υπέρμετρου περιορισμού των ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων. Η ασφάλεια και οι ατομικές ελευθερίες δεν είναι αντίπαλες έννοιες και πρέπει να βαίνουν παράλληλα.
Το πραγματικά καινούργιο στην αυγή αυτού του αιώνα, είναι η ανάδυση των νέων κινημάτων και η ικανότητά τους να συνεργαστούν σε μια συλλογική κίνηση προς τα εμπρός. Εκφράστηκε στον κόσμο μια νέα δυνατότητα αλλαγής. Το αυξημένο καθήκον για την Ευρωπαϊκή Αριστερά, είναι να κατανοήσει τη φύση αυτών των νέων κινημάτων και να προετοιμαστεί να αντιληφθεί τις δυνατότητες που δημιούργησαν, ώστε να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της συνεισφοράς στην οικοδόμηση μιας γενικής ιδέας για την αλλαγή της πολιτικής και της σχέσης ανάμεσα στην πολιτική και στους κύριους κοινωνικούς πρωταγωνιστές. Ταυτόχρονα, αναδύονται με χειροπιαστό τρόπο και όχι συγκυριακά οι δραματικές συνέπειες της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης που επηρεάζουν όλο τον πληθυσμό. Και τα δύο θέτουν στην ημερήσια διάταξη, άλλη μια φορά, το ζήτημα του μετασχηματισμού της κοινωνίας. Το ζήτημα αυτό τίθεται επίσης υποκειμενικά από την αυξανόμενη συνειδητοποίηση εκ μέρους των κινημάτων, και μπορεί να συνοψιστεί στο σύνθημα που χρησιμοποιούν τα κοινωνικά φόρα: «Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός».
Επομένως, το πρόβλημα έχει εκφραστεί, αλλά δεν έχει λυθεί. Ένα άλλο σενάριο έχει ανοίξει: η εντεινόμενη οικονομική και κοινωνική κρίση και ο πόλεμος που σπρώχνει σε σύγκρουση πολιτισμών και ακόμη και σε μια συνολική κρίση του πολιτισμού. Η αβεβαιότητα κυριαρχεί στην εποχή μας. Το δίλημμα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» δεν είναι κάτι που ανήκει στο παρελθόν.
Πρέπει να συνεργαστούμε με πολλούς άλλους, όχι μόνο με πολιτικά κόμματα και διάφορες κοινωνικές δυνάμεις. Η ενόραση να δημιουργήσουμε το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς ήταν σωστή, και αυτό αποδείχτηκε όταν ήταν η μόνη φιλο-ευρωπαϊκή δύναμη που είπε «ΟΧΙ» στη Συνταγματική Συνθήκη. Για να μεγαλώσουμε την Ευρωπαϊκή Αριστερά, πρέπει να προχωρήσουμε με μια πρόταση συνεργασίας προς όλες τις δυνάμεις που είναι πρόθυμες να αγωνιστούν κατά των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στην Ευρώπη. Πρέπει να αναπτύξει συγκλίσεις με όλα τα τμήματα που πήραν θέση κατά της Συνθήκης λόγω ευρωπαϊκών πεποιθήσεων. Ταυτόχρονα, πρέπει να εμπλακεί σε έναν πολιτικό διάλογο με όλους εκείνους που έδωσαν στη Συνθήκη κριτική στήριξη και σήμερα αναγνωρίζουν, ότι η όλη διαδικασία απέτυχε. Με τον τρόπο αυτό, η Ευρωπαϊκή Αριστερά θα πρέπει να προσπαθήσει να μεγιστοποιήσει τις συγκλίσεις, και έτσι να κάνει δυνατή την πολιτική φιλοδοξία για μια δημοκρατική και κοινωνική επαναθεμελίωση της Ευρώπης.
Γι΄αυτό το λόγο, υποστηρίζουμε την πρόταση, που παρουσιάστηκε στη διεθνή συνάντηση στο Παρίσι στις 24 του περασμένου Ιούνη, να ανοίξει ξανά μια διαδικασία για ένα νέο προσανατολισμό στην εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις πολιτικές των ευρωπαϊκών χωρών, με την διεξαγωγή μιας καμπάνιας μαζικής συγκέντρωσης υπογραφών των πολιτών σε όλες τις χώρες-μέλη της ΕΕ. Να συμβάλλουμε σε ένα πλατύ κίνημα πολιτών, που θα παλέψει για ένα μανιφέστο ή μια χάρτα των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων, που να αντιστοιχεί στην Ευρώπη που εμείς θέλουμε. Θεωρούμε ότι αυτό το νέο κίνημα πρέπει να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ - με τη συγκεκριμένη προοπτική του 5ου ΕΚΦ στην Αθήνα το 2006 - καθώς και το καταστάλαγμα των πρώτων εμπειριών της συνάντησής του τον Οκτώβρη στη Φλωρεντία.
Γενικότερα, είμαστε έτοιμοι να συμμετέχουμε στην κινητοποίηση σημαντικών δυνάμεων και, πάνω απ΄όλα, να ξανανοίξουμε μια συγκεκριμένη συζήτηση με όλους τους άντρες και τις γυναίκες που ενδιαφέρονται και είναι έτοιμοι γι΄αυτό, σε ολόκληρη την ήπειρο, για την ευρωπαϊκή πολιτική.
Η ιδέα μας για την Ευρώπη πρέπει να πηγάζει από την Αριστερά και από το λαό. Και οι δύο όροι είναι εκ των ων ουκ άνευ, για να οικοδομήσουμε ένα μαχητικό ευρωπαϊκό κίνημα, με μεγάλες κοινωνικές και φιλειρηνικές καμπάνιες, για την ήττα του νεοφιλελευθερισμού στην ήπειρό μας και την ενίσχυση της ελπίδας για μια Ευρώπη της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Το καθήκον μας είναι να συμβάλουμε για να γεννηθεί μια λαϊκή Αριστερά και μια κοινωνική πλειοψηφία που θα είναι, και πρέπει να είναι, μεγαλύτερη από εμάς: με άλλα πολιτικά κόμματα, με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ και τα κοινωνικά κινήματα, με το φεμινιστικό κίνημα, τα συνδικάτα, τις λαϊκές οργανώσεις και άτομα. Μια λαϊκή πλειοψηφία θα μεγαλώσει με συμμαχίες και συγκλίσεις με όλους όσους θέλουν να οικοδομήσουν μαζί μας μια άλλη Ευρώπη. Αυτή είναι η θέλησή μας.
Εμείς, τα μέλη και οι φίλοι της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, θέλουμε να διακηρύξουμε, άλλη μια φορά, την ενεργητική αλληλεγγύη μας με όλους τους λαούς, τα κινήματα και τα άτομα που υφίστανται την αδικία και τις καταστροφικές συνέπειες της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, και να ξεκινήσουμε την ενεργό συνεργασία μας με όλους όσους αγωνίζονται για έναν δίκαιο κόσμο.