Σωτήρης Βλάχος, Δήμαρχος Παρελίων:
Η αλλαγή στη Χάρτα της Τ.Α.
δείχνει αποτυχία των Καποδιστριακών δήμων

Συνέντευξη στην τοπική εφημερίδα "Ενημέρωση"

Κέρκυρα, 25 Νοέμβρη 2001

Ποια η θέση σας για τη Χάρτα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που προτείνεται από την Κυβέρνηση;

 Η δημιουργία Συμπολιτειών που προτείνεται δεν είναι παρά μια έμ­μεση ομολογία του ΠΑΣΟΚ για την αποτυχία του θεσμού των Καποδιστριακών δήμων, θα έλεγα, ναι, σε οποιαδήποτε μείωση του α­ριθμού των δήμων και ακόμη και στη δημιουργία των Συμπολιτειών με την προϋπόθεση ότι θα γινόταν αυτή η παραδοχή του λάθους κι αν γνώριζα ακριβώς τα κριτήρια που θα πρυτανεύσουν σ’ αυτές τις αλλαγές. Διαφορετικά, πιστεύω ότι η όποια αλλαγή στη Χάρτα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν θα είναι παρά επανάληψη των ίδιων λαθών που έγιναν πριν –μόλις- από τέσσερα χρόνια, με τη δημιουργία των Καποδιστριακών δήμων.
            Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι ικανή να προσφέρει κάποιες υπηρεσίες στους δημότες, κι αυτό συναρτάται τόσο από τον αριθμό τους, όσο και από την οικο­νομική δυνατότητα των δή­μων. Δεν είναι, όμως, απλό να πει κάποιος ότι θέλουμε δήμους με πληθυσμό, για παράδειγμα, 10.000 κατοίκους, γιατί πώς αυτό μπορεί να συμβεί σε μια ορεινή περιοχή που είναι αραιοκατοικημένη και πρέπει να καταλάβει ένας Δήμος το μισό Νομό; Θα είναι εύκολο να διοικηθεί μια τέτοια μια μεγάλη έ­κταση; Έπειτα, υπάρχουν Δήμοι -και αναφέρομαι σε όλη την Ελλά­δα- που, ενώ έχουν μικρό πληθυ­σμό, έχουν μεγάλα έσοδα και κα­ταφέρνουν να παρέχουν τις υπη­ρεσίες στους δημότες τους. Με αυ­τά τα παραδείγματα θέλω να πω ότι δεν είναι εύκολο να οριστούν τα κριτήρια για την αλλαγή στη Χάρτα της Τ.Α
            Η πρότασή μου, προκειμένου να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη, είναι ότι, αυτή τη φορά, το θέμα πρέπει να αντιμετωπιστεί επιστημονικά, με σοβαρή μελέτη και τεκμηρίωση, καθώς και συγκέντρωση στοιχείων που απαιτούνται για τη στήριξη των αλλαγών, για να είμαστε βέβαιοι ότι δεν πρόκειται για ένα ακόμη πείραμα που μπορεί και πάλι να αποτύχει.
            Είναι αυτονόητο ότι ένας μικρός Δήμος δεν μπορεί να έχει Οικονομική και Τεχνική Υπηρεσία, απαραίτητα εργαλεία για την ανάπτυξή του. Όμως η πρόταση να δημιουργήσουμε κοινές υπηρεσίες θέτει, επίσης, πολλά ερωτήματα. Ποιος θ’ αποφασίζει ποια μελέτη και ποιου Δήμου θα έχει προτεραιότητα στην ανάθεση; Αυτό που θα συμβεί είναι να μαλώνουν οι δήμαρχοι μεταξύ τους ή να επικρατήσει ένας που θα επιβάλλει τις θέσεις του.

 Πιστεύετε, δηλαδή, ότι δεν υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας μεταξύ των Δήμων;

             Σαφώς και υπάρχουν σε άλλους τομείς, όπως στην κοινή Δημοτική Αστυνομία που θα καλείται να εποπτεύει ένα μεγαλύτερο χώρο και θα αποφεύγονται έτσι οι προσωπικές παρεμβάσεις, όπως και στον υγειονομικό έλεγχο των καταστημάτων για τον ίδιο λόγο.
            Είπα, σε συνάντηση που είχα με το Γ.Γ. του Υπουργείου Εσωτερικών, αναφορικά με το θέμα, το εξής: Η Οικονομική και η Τεχνική Υπηρεσία αποτελούν για τους δημάρχους το αριστερό και το δεξί τους χέρι. Όποια πρόταση αλλαγής, μετατρέπει τους δημάρχους σε … κουτσοχέρηδες!!!
            Το θέμα δεν είναι ποιοι θα πάνε με ποιους αλλά με τι τρόπο θα γίνει αυτό. Απαιτείται απόφαση των Δημοτικών Συμβουλίων, αλλά τον τελικό λόγο τον έχει η Γ.Γ. της Περιφέρειας. Εξάλλου, αν κάποιος αποφασίσει να μείνει απέξω, θα αποκλειστεί από τις δυνατότητες που παρέχονται στις Συμπολι­τείες, αφού αυτές θα ενισχυθούν οικονομικά από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους και από τη στελέχωση με προσωπικό. Άρα υ­ποχρεώνονται ουσιαστικά οι Δήμοι να μετέχουν στις Συμπολιτείες, αφού χωρίς λεφτά και Τεχνική Υ­πηρεσία δεν μπορούν να κάνουν το παραμικρό.

Θεωρείτε χρονικά κατάλληλη τη στιγμή αλλαγής στη Χάρτα της ΤΑ.;

             Για τους νέους δήμους θα χαθεί, με τον τρόπο αυτό, το μισό του χρόνου σε σχέση με το 3° Κοινοτι­κό Πλαίσιο Στήριξης, αφού μέχρι να γίνουν οι Συμπολιτείες, να ε­κλεγούν τα όργανα, να καταρτίσουν προϋπολογισμούς, να δημοσιευθεί το ΦΕΚ, να γίνουν οι προσλήψεις και ν’ αρχίσει η λειτουργία τους, θα χρειαστούν τουλάχιστον δυο χρόνια και φτάνουμε αισίως στο 2004, όταν το 3ο Κ.Π.Σ. κλείνει το 2006.

 Τι προτείνετε για να μη συμβεί αυτό;

             Να επιτραπούν οι προσλήψεις για τη στελέχωση των υπηρεσιών για να προχωρήσει η εκπόνηση μελετών, κι ας γίνουν στη συνέχεια μετατάξεις αυτών των στελεχών στις Συμπολιτείες.

Πιστεύετε, δηλαδή, ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα των Δήμων είναι η στελέχωσή τους;

             Φυσικά. Δεν είναι τα χρήματα, όπως πιστεύουν πολλοί. Διοικώ ένα βιώσιμο Δήμο, αφού έχει ετήσιο προϋπολογισμό ένα δις, χωρίς να υπάρχει μεγάλη ροή εθνικών πόρων. Στο Δήμο εργάζονται 12 άτομα, εκ των οποίων ένας μόνο έχει πανεπιστημιακού επιπέδου μόρφωση. Παρά το γεγονός ότι όλοι οι υπάλληλοι είναι πολύ καλοί, λείπουν οι εξειδικευμένοι που θ’ αναζητήσουν Κοινοτικά Προγράμματα, που θα εκπονήσουν μελέτες, που θα προτείνουν.

Δεν έχετε εξωτερικούς συνεργάτες;

             Έχω δύο και θα μπορούσα να έχω περισσότερους, αλλά, αν σκεφτεί κάποιος το νομικό καθεστώς που διέπει αυτή τη συνεργασία (Ν.716), είναι δύσκολο να τους έχεις όταν χρειάζεται ένας χρόνος από τη στιγμή που το αποφασίζεις μέχρι να υπογραφεί η σύμβασή τους. Αυτό συνιστά μεγάλη καθυστέρηση.

 Όμως, στους Δήμους αποδίδεται συχνά η καθυστέρηση στην απορρόφηση κονδυλίων από το 3ο Κ.Π.Σ.

             Μπορεί να λένε ό,τι θέλουν, αλλά η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Η πρώτη προκήρυξη μέτρων στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων έγινε πριν δύο μήνες, και η δικαιολογία είναι ότι η καθυστέρηση στο Πρόγραμμα οφείλεται στις διαπραγματεύσεις που έκανε η Κυβέρνηση με την Ε.Ε. για την επίτευξη καλύτερων όρων και περισσότερων κονδυλίων.

Αφού μιλάμε για όρους, οι νέοι όροι που έχουν τεθεί σας δυσκολεύουν;

             Αυτό φαίνεται στην περίπτωση του Δήμου Παρελίων, που μια πρόταση για παρεμβάσεις σε τρεις παραλίες (Γλυφάδα, Έρμονες, Κοντογιαλός) έχει υποστεί μια διαδικασία που μας οδήγησε σε καθυστέρηση. Ενώ η μελέτη είναι έτοιμη και τα Τεχνικά Δελτία επίσης, μας ζήτησαν από την Περιφέρεια νέα απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου για το έργο, και παράλληλα μια μελέτη κόστους-οφέλους που δεν ήταν απαραίτητη προηγουμένως. Πρόκειται για μια δαπάνη μόνο 100 εκατ. δρχ. και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες μας πάνε από τη μια καθυστέρηση στην άλλη.

Είναι, κατά τη γνώμη σας, απαραίτητες αυτές οι διαδικασίες;

             Όχι

Τότε γιατί γίνονται;

             Για να επιβιώσουν οι γραφειοκράτες!!! Αν οι αλλαγές ήταν επί της ουσίας, θα είχε κάποιο νόημα. Το βασικό πρόβλημα που προσπαθούν να επιλύσουν με αυτόν τον τρόπο είναι να επαρκούν τα χρήματα του προϋπολογισμού για την ολοκλήρωση ενός έργου. ‘Όμως το πρόβλημα είναι αλλού. Εφόσον, όπως προκύπτει από το νομικό πλαίσιο, οι μελετητές αμείβονται με βάση τον προϋπολογισμό του έργου, είναι φανερό ότι οι ίδιοι έχουν κάθε λόγο να αυξήσουν το ποσό, για να’ αυξηθεί παράλληλα και η αμοιβή τους. Υπάρχουν, όμως, κάποια έργα, όπως τα σχολικά κτίρια, που έχουμε την εμπειρία για τη δαπάνη κατασκευής τους. Αν ένας μελετητής αποφασίσει να την ανεβάσει, υπολογίζοντας σε καλύτερα ή ακριβότερα υλικά, αυτό που θα πρέπει να ελεγχθεί είναι η μελέτη, και το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ελλάδα είναι η μη επαρκής επίβλεψη των μελετών.
           
Κάθε αλλαγή, λοιπόν, πρέπει να αποβλέπει στη βελτίωση των διαδικασιών και όχι στη δημιουργία μηχανισμών ελέγχου για τον εντοπισμό των λαθών.

Πέρα από τα προβλήματα που μπορεί ν΄ αντιμετωπίζετε, τι έχετε καταφέρει μέχρι τώρα;

             Να εξυπηρετούνται οι δημότες μέσα σε 20 λεπτά, που το θεωρώ πολύ σημαντικό επίτευγμα, και να τηρήσω την προεκλογική μου υπόσχεση για ύδρευση όλων των Δημοτικών Διαμερισμάτων. Τώρα βρισκόμαστε στη φάση βελτίωσης της ποιότητας του νερού. Επίσης, πείσαμε τους κατοίκους για να κλείσουμε τα μικρά σχολεία κι έτσι έχουμε σήμερα στο Δήμο 3 6/θέσια και ένα 4/θέσιο.

Σχεδιάζετε;

             Την επίλυση του αποχετευτικού, για το οποίο διαθέτουμε την προμελέτη, ενώ βρισκόμαστε στη διαδικασία αγοράς οικοπέδου για την κατασκευή Β/Κ που θα εξυπηρετεί τον Πέλεκα και τους Συναράδες.
           
Ο Δήμος Παρελίων, κατά την άποψή μου, έχει πολλές αναπτυξιακές δυνατότητες. Αν είχαμε τη στήριξη του κράτους στο διοικητικό τομέα, θα μπορούσαμε να γίνουμε ένας Δήμος-υπόδειγμα, αφού έχει καλής ποιότητας τουρισμό και πρωτογενή τομέα, αλλά μας λείπει το σπουδαιότερο: ανθρώπινο δυναμικό.

Θα συνεχίσετε και την προσεχή τετραετία;

             Μπορεί. Εξαρτάται από τη δυνατότητα σύνθεσης ψηφοδελτίων με άτομα που να έχουν ενδιαφέρον για τα κοινά και από τις γενικότερες πολιτικές συνθήκες.