Λεωνίδας Κύρκος
Επίκαιρα τα διδάγματα από την εποποιία της ΕΔΑ

Ομιλία στην εκδήλωση για τα 50χρονα της ΕΔΑ

Φίλες και φίλοι

Η σύντομη αυτή αναφορά ήταν χρέος τιμής στα νιάτα της Ελλάδας που αγωνίστηκαν για τα μεγάλα ιδανικά και τις αξίες της Αριστεράς. Για τις ιδέες, τις αξίες και τα οράματα που συνεχίζουν να φωτίζουν και να εμπνέουν και σήμερα εκατομμύρια ανθρώπους στην Ελλάδα και σ΄ ολόκληρο τον κόσμο. Σας ευχαριστώ από τα βάθη της καρδιάς μου που δώσατε την δυνατότητα να σμίξουμε, ύστερα από τόσα - μα τόσα χρόνια.

Γιορτάζουμε τα πενήντα χρόνια από την ίδρυση της ΕΔΑ. Η δημιουργία της, αποτέλεσμα πρωτοβουλίας πολλών, ιδιαίτερα όμως του παλαίμαχου σοσιαλιστή Γιάννη Πασαλίδη, ήταν ένας σταθμός στις πολιτικές εξελίξεις της εποχής. Τότε που το κύμα του έξαλλου αντιδημοκρατικού διωγμού σάρωνε την Ελλάδα και η αντικομμουνιστική υστερία δολοφονούσε την ελευθερία της σκέψης και έπνιγε κάθε εκδήλωση λαϊκής δημιουργίας.

Η ΕΔΑ ήταν ο ώριμος καρπός της γενικής απαίτησης να τελειώνουμε με την παράταση του κλίματος του εμφυλίου πολέμου και να κοιτάξουμε προς το αύριο της πατρίδας μας. Τα τρία γράμματα εξέφραζαν το κοινό αίτημα των σκεπτομένων Ελλήνων: Ειρήνη - Δημοκρατία - Αμνηστία - Ανεξαρτησία.

Δε θα σας κουράσω ανατρέχοντας στον μεγάλο διωγμό. Χιλιάδες οι πολιτικοί κρατούμενοι και εξόριστοι, εκατοντάδες οι εκτελεσμένοι, απερίγραπτος ο πόνος και η δυστυχία χιλιάδων οικογενειών. Οι ξένοι, Άγγλοι και Αμερικανοί, που επέβαλαν τον εμφύλιο και εμπόδισαν με κάθε τρόπο μια ειρηνική διέξοδο, κυριαρχούσαν τότε στην δημόσια ζωή. Ο πρεσβευτής τους, Πιουριφόυ, ήταν ένα είδος Γκαουλάιτερ και η χώρα ήταν μια ευρωπαϊκή «Μπανανία».

Η ΕΔΑ συσπείρωσε γρήγορα τις σκορπισμένες δυνάμεις της Αριστεράς, τις ενέπνευσε και τις οδήγησε σε αλησμόνητους αγώνες. Το μαζικό κίνημα, μοχλός κάθε κοινωνικού και δημοκρατικού - πολιτικού αγώνα άρχισε να ανασυγκροτείται. Οι λαϊκές οργανώσεις ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια, χάρη στην ατρόμητη δουλειά των λαϊκών αγωνιστών. Η Κέρκυρα θα θυμάται με περηφάνια τους αγώνες της και τους πρωτοπόρους της εποχής εκείνης.

Παράλληλα η ΕΔΑ έκανε μεγάλες προσπάθειες να επιτύχει την ενότητα με τις άλλες δυνάμεις του Κέντρου, που όμως προσέκρουαν στην εχθρότητα προς την Αριστερά και τη διαρκή επιδίωξη της αυτοδυναμίας. Αυτή η εγωιστική και κοντόφθαλμη πολιτική δίχαζε τον λαό και βοηθούσε την παράταση της εξουσίας της Δεξιάς -τότε της ΕΡΕ- και τελικά άφησε ανοιχτό τον δρόμο για να καταλήξει ο τόπος στην δοκιμασία της στρατοκρατικής δικτατορίας.

Τα μαθήματα από την ΕΔΑ μπορούν να συμπυκνωθούν στα εξής:

1. Ο μόνος δρόμος για να προχωρήσει η χώρα είναι η υπεράσπιση, η στερέωση και η αδιάκοπη διεύρυνση της δημοκρατίας. Ο απόλυτος σεβασμός στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και η περιφρούρηση της εθνικής ανεξαρτησίας. Η απόρριψη της βίας ως μέσου για την επίλυση των οποιωνδήποτε διαφορών.

2. Για να μην είναι εικονική η δημοκρατία πρέπει ο λαός να μπορεί να ελέγχει τα κέντρα των αποφάσεων και να μετέχει σ' αυτά, όχι μόνον μέσω των βουλευτών του, αλλά και μέσω των εκπροσώπων του στην αυτοδιοίκηση και τις μαζικές οργανώσεις.

3. Θεμέλιο για την πρόοδο και εγγύηση απέναντι σε οποιαδήποτε πισωγυρίσματα είναι η ενότητα των πιο πλατιών και δημοκρατικών δυνάμεων. Η ΕΔΑ πάλεψε γι αυτή με πείσμα, διατυπώνοντας αλλεπάλληλες συγκεκριμένες προτάσεις, αρχίζοντας από τον Πλαστήρα και φθάνοντας στο Γεώργιο Παπανδρέου. Όλες απορρίπτονταν. Ο «διμέτωπος» κατά της Αριστεράς και κατά της Δεξιάς είχε γίνει το κυρίαρχο δόγμα της κεντρώας πολιτικής. Η Αριστερά, η ΕΔΑ τότε, πολιτικός εκφραστής των πιο αδικημένων στρωμάτων των εργαζομένων της πόλης και του χωριού έπρεπε να μείνει με κάθε τρόπο στην γωνία. Αυτό τον στόχο υπηρετούσαν και τα διαδοχικά καλπονοθευτικά συστήματα. Από κεί και η εμμονή της Αριστεράς στην απλή και άδολη αναλογική, όπως την έλεγε ο γερο-Πασαλίδης. Αυτή την πολιτική -που δυστυχώς συνεχίζεται- την πλήρωσε ακριβά ο τόπος. Τίποτα όμως δεν μπόρεσε ούτε θα μπορέσει να διώξει τη Αριστερά από την πολιτική σκηνή. Γιατί τρέφεται από τις κοινωνικές αντιθέσεις που αδιάκοπα οξύνονται, καθώς το χάσμα ανάμεσα στον προκλητικό πλούτο και την φτώχια και την ανεργία διαρκώς διευρύνεται.

4. Ιδιαίτερα ο αγώνας της ΕΔΑ για ειρήνη, αφοπλισμό και παγκόσμια συνεννόηση όχι μόνον δικαιώθηκε, αλλά αποκτά καινούρια σημασία στην εποχή μας. Τα φρικαλέα εγκλήματα των Σαρόν και Μπους, που γίνονται στην γειτονιά μας, επιβάλλουν να ξαναπιάσουμε το νήμα της πάλης κατά του πολέμου και της βίας, πριν ο κόσμος κατρακυλήσει σε νέα απροσμέτρητη καταστροφή.

Στα πενήντα χρόνια από την ίδρυση της ΕΔΑ, το μήνυμά της ΕΔΑ παραμένει ολοζώντανο. Ας το αναδείξουμε σε όποια παράταξη και να είμαστε ενταγμένοι. Το μέλλον της Ελλάδας δε βρίσκεται στην πόλωση και τις εμφύλιες διαμάχες. Η κομματοκρατία είναι εχθρός της δημοκρατίας. Η διαφθορά και η συναλλαγή υπονομεύουν τους θεσμούς μας και τους εκφυλλίζουν. Τώρα που το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης χαράζει στον ορίζοντα, πρέπει να βρούμε την δύναμη και την σοφία να καταστήσουμε την Ελλάδα αληθινά πρωτοπόρα δύναμη. Τα διδάγματα από την εποποιία της ΕΔΑ, εποποιία αμέτρητων απλών ανθρώπων, είναι πάντα ένας χρήσιμος εμψυχωτής και οδηγόςl

Λεωνίδας Κύρκος