Αλέκος Αλαβάνος:
Γιατί η αλλαγή του καθεστώτος στήριξης του ελαιολάδου
είναι καταστροφική για τους παραγωγούς

άρθρο  στην τοπική εφημερίδα " ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ"

 Ανακοινώθηκαν πρόσφατα από την Επιτροπή της Ε. Ε. οι προτάσεις της για τις αλλαγές στα καθεστώτα στήριξης των τριών βασικών προϊόντων της χώρας, το λάδι, τον καπνό και το βαμβάκι.

Και για τα τρία προϊόντα οι αλλαγές είναι ριζικές και είναι στην ίδια κατεύθυνση με τα όσα συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο, επί Ελληνικής Προεδρίας, για την αναθεώρηση της ΚΑΠ: μείωση της προστασίας ώστε οι τιμές των αγροτικών προϊόντων να είναι περίπου στα επίπεδα των διεθνών τιμών, μείωση των δαπανών της Ε.Ε., αντιστάθμιση των απωλειών οτο εισόδημα των αγροτών με προσωρινά και μειωμένα "επιδόματα" που θα είναι ανεξάρτητα από τον όγκο της παραγωγής και θα μπορούν ανά πάσα στιγμή να περικοπούν περισσότερο είτε για δημοσιονομικούς λόγους είτε με το πρόσχημα της μη τήρησης των όρων της "πολλαπλής συμμόρφωσης", με την υποχρέωση δηλαδή να τηρούν οι παραγωγοί συγκεκριμένα μέτρα που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος, την καλή διαβίωση των ζώων, την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων κ.α.

Μέχρι να δοθούν στη δημοσιότητα οι προτάσεις, η κυβέρνηση, η οποία όχι απλώς δέχτηκε αλλά πρωτοστάτησε στο να υιοθετηθεί η νέα ΚΑΠ, τόνιζε με θριαμβευτικό τόνο ότι εξασφάλισε ότι δεν θα μειωθούν οι πόροι για τα 3 αυτά προϊόντα. Όμως η πραγματικότητα είναι άλλη. Οι περικοπές που προτείνονται είναι ξεκάθαρες.

Έτσι για τον καπνό ρητά δηλώνεται ότι σκοπός της αναθεώρησης είναι να καταργηθεί η Κοινή Οργάνωση Αγοράς για τον καπνό (μέσα σε 3 χρόνια) και να σταματήσει η καπνοκαλλιέργεια που ασκείται σε ιδιαίτερα μειονεκτικές περιοχές και σε μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις. Βέβαια ούτε λόγος να γίνεται για σταμάτημα των εισαγωγών καπνού ή της παραγωγής τσιγάρων. Στο τέλος της διαδικασίας αναθεώρησης μόνο το 70% των σημερινών ενισχύσεων θα παραμείνει ως μία ενιαία πληρωμή, το 20% θα πάει σε προγράμματα αλλαγής καλλιέργειας και αναδιάρθρωσης των περιοχών που καλλιεργούν καπνό.

Στο βαμβάκι καταργείται το σύστημα των ελλειμματικών πληρωμών και το Πρωτόκολλο 4 που αποτελούσε μέρος της Συνθήκης Ένταξης της Ελλάδας στην Ε.Ε.. Το 60% των ενισχύσεων που έπαιρναν μέχρι τώρα οι βαμβακοπαραγωγοί θα καταβάλλεται σε μια ενιαία ενίσχυση. Το υπόλοιπο 40% της ενίσχυσης που θα δίνεται κατά στρέμμα για μια έκταση 3.400.000 στρεμμάτων και θα μειώνεται αναλογικά όταν η έκταση είναι μεγαλύτερη, θα συνδέεται με ειδικά κριτήρια και θα προϋποθέτει ο παραγωγός να είναι μέλος επαγγελματικής οργάνωσης που θα καλύπτει έκταση τουλάχιστον 200.000 στρεμμάτων.

Με το νέο σύστημα ενισχύσεων θα μειωθεί η κοινοτική δαπάνη για το βαμβάκι κατά 100 εκατομμύρια Ευρω με το "χρυσόχαρτο" ότι τα χρήματα αυτά θα διατεθούν για αναδιάρθρωση των βαμβακοπαραγωγικών περιοχών.

Και για το λάδι, που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την περιοχή σας, οι προτάσεις της Επιτροπής είναι στην ίδια λογική της αποσύνδεσης των ενισχύσεων από την παραγωγή. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Commission οι άμεσες ενισχύσεις που έπαιρναν οι ελαιοπαραγωγοί μια συγκεκριμένη περίοδο (2000-2002) και ήταν συνδεδεμένες με την παραγωγή τους θα μετατραπούν σε άμεση εισοδηματική στήριξη, μέσω της δημιουργίας νέων δικαιωμάτων των γεωργών στην ενιαία ενίσχυση ανά εκμετάλλευση.

Για τις εκμεταλλεύσεις που είναι κάτω από 3 στρέμματα, το 100% των ενισχύσεων που έπαιρναν θα μετατραπεί σε δικαιώματα και θα ενταχθεί στην ενιαία πληρωμή.

Για τις εκμεταλλεύσεις πάνω από 3 στρέμματα το 60% των συνδεδεμένων  με την παραγωγή ενισχύσεων θα μετατραπεί σε δικαιώματα και θα καταβάλλεται σε ενιαία πληρωμή. Το υπόλοιπο 40% θα δοθεί στα κράτη-μέλη με σκοπό τη χορήγηση στους παραγωγούς συμπληρωματικής ενίσχυσης ελαιώνων η οποία θα υπολογίζεται ανά στρέμμα ή ανά δένδρο με στόχο να διατηρηθούν τα ελαιόδεντρα στις οριακές περιοχές ή στους ελαιώνες χαμηλής παραγωγής. Τα κράτη μέλη θα ορίσουν αυτές τις ζώνες με βάση αντικειμενικά κριτήρια.

Για τους ελαιώνες που έπαιρναν επιδοτήσεις κάτω από 50 Ευρώ δε θα χορηγείται ενίσχυση.

Το νέο καθεστώς θα εφαρμοστεί από την 1" Νοεμβρίου 2004. Επίσης από την 1η  Νοεμβρίου 2005 δεν θα χρηματοδοτούνται οι Οργανισμοί Ελέγχου Ελαιολάδου.

Για το λάδι υπάρχουν ορισμένες ασάφειες και δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές οι λεπτομέρειες που πιθανόν θα κάνουν ακόμη πιο δυσμενές για τους έλληνες ελαιοκαλλιεργητές το νέο καθεστώς.

Έτσι δεν έχει γίνει γνωστό πώς ακριβώς θα κατανέμεται το 40% των ενισχύσεων που θα δοθεί στο κράτος-μέλος προκειμένου να χορηγηθεί σαν συμπληρωματική ενίσχυση. Πληροφορίες αναφέρουν ακόμη ότι η Ισπανία επιδιώκει μια ανατροπή στην σχέση που ορίζει την κατανομή των ενισχύσεων ανάμεσα στα ελαιοπαραγωγικά κράτη. Στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, ο Ισπανός Υπουργός Γεωργίας ζήτησε την σταδιακή εφαρμογή της αποσύνδεσης των ενισχύσεων από την παραγωγή ώστε να μην εγκαταλειφθεί η παραγωγή, ιδιαίτερα στις μειονεκτικές περιοχές, αλλά και νέα ρύθμιση των ποσοστώσεων ώστε να μην αδικηθεί η Ισπανία που είναι η μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγός χώρα του κόσμου. Ο δε Έλληνας Υπουργός Γεωργίας ζήτησε να μην μειωθούν οι πόροι γα την Ελλάδα, υυτοί που μέχρι σήμερα θριαμβολογούσε   ότι τους "κλείδωσε".

Για να δίνονται οι επιδοτήσεις στο λάδι θα πρέπει να τηρούνται τα περιβαλλοντικά πρότυπα και οι κώδικες ορθής γεωργικής πρακτικής. Σε περίπτωση μη τήρησης τους, κάτι που είναι πολύ πιθανόν λόγω και της αυστηρότητας τους και της αδυναμίας των υπηρεσιών του Υπουργείου Γεωργίας να οργανώσουν την εφαρμογή των μέτρων και τον έλεγχο, θα περικόπτονται ενισχύσεις. Ακόμη, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ένα μέρος του 40% της συμπληρωματικής ενίσχυσης προορίζεται για προγράμματα βελτίωσης της ποιότητας και τυποποίησης, δηλαδή δεν θα αποδίδεται άμεσα στους παραγωγούς αλλά μέσω προγραμμάτων, ομάδων παραγωγών κ.λπ.

Και για τα 3 προϊόντα θα ισχύουν και οι γενικές αποφάσεις που πάρθηκαν για την αναθεώρηση της ΚΑΠ, που είναι:

Γενικότερα, οι ανατροπές που επέρχονται με την αποσύνδεση των ενισχύσεων από την παραγωγή που προτείνεται για τα 3 μεσογειακά προϊόντα θα πλήξουν το εισόδημα των χιλιάδων παραγωγών αυτών των προϊόντων και την αγροτική οικονομία της Ελλάδας. Όχι μόνο θα μειωθεί άμεσα το εισόδημα τους και θα ανοίξει ο δρόμος για παραπέρα περικοπές στο όχι πολύ μακρινό μέλλον, αλλά θα οδηγήσουν στην εξαφάνιση της μικρομεσαίας οικογενειακής εκμετάλλευσης, την εγκατάλειψη των πιο προβληματικών περιοχών και στην υποβάθμιση της ποιότητας των προϊόντων μας. Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών και η δημιουργία εναλλακτικών ενασχολήσεων θα χρηματοδοτηθεί με τις περικοπές των ενισχύσεων και με προγράμματα αμφίβολης αποτελεσματικότητας και μελλοντικής απόδοσης.

Η Κυβέρνηση φέρει ακέραια την ευθύνη. Τα όσα αποφασίστηκαν με την σύμφωνη γνώμη και υπογραφή της, στο Γκέτεμποργκ για τον καπνό, στις Βρυξέλλες το 2002 για τη χρηματοδότηση της Ε.Ε. και επί Ελληνικής Προεδρίας τον Ιούνιο του 2003 για την αναθεώρηση της ΚΑΠ, οδήγησαν στις σημερινές προτάσεις της Commission για τα 3 βασικά μας προϊόντα, καπνό - βαμβάκι - λάδι. Με την πολιτική της υποχωρητικότητας κατάφερε να οδηγήσει τις πλέον δυναμικές καλλιέργειές της σε μείωση ή ακόμα και εξαφάνιση, όπως στην περίπτωση του καιπνού, και σε μεγάλη αύξηση της ανεργίας στον αγροτικό τομέα. Και ακόμη και σήμερα συνεχίζει να παραπλανά και να καθησυχάζει τους αγρότες. Στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας (13/10/2003) ο Υπουργός Γεωργίας συμφώνησε ουσιαστικά με τις προτάσεις και απλώς για το βαμβάκι ζήτησε κάτι ασήμαντες βελτιώσεις ενώ για το ελαιόλαδο εξέφρασε τους προβληματισμούς του για το ότι οι προτάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε εγκατάλειψη της καλλιέργειας και ανατροπή της κατανομής των ποσοτήτων μεταξύ των κρατών-μελών.

Βήμα διαλόγου