Διονύσης Πολίτης:
Η κοινωνική και ταξική διάρθρωση της κερκυραϊκής κοινωνίας

Aρχές του 2004 θα γίνει το συνέδριο του Εργατικού Κέντρου Κέρκυρας. Σαν μια μικρή συμβολή στην διεξαγωγή του, επιχειρούμε μια πρώτη ανάλυση της κοινωνικής και ταξικής διάρθρωσης της Κέρκυρας, στηριζόμενοι στα στοιχεία της απογραφής του 2001, όπως δίδονται από την ΕΣΥΕ, καθώς και στις μεταγενέστερες έρευνες εργατικού δυναμικού.

1. Γενικά δημογραφικά στοιχεία.

 Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, ο πληθυσμός της Κέρκυρας ανέρχεται σε 111.975 κατοίκους, από τους οποίους 9.910 είναι αλλοδαποί. Από αυτούς 46.042 (41%) εργάζονται ή ψάχνουν για δουλειά, ενώ 65.933 (59%) είναι μαθητές, νοικοκυρές, συνταξιούχοι, ή για κάποιο λόγο δεν ενδιαφέρονται να εργαστούν. Να σημειώσουμε ότι η έρευνα έγινε στις 18 Μάρτη, για αυτό εμφανίζεται κάπως αυξημένο το μέγεθος των ανέργων (16,3%), λόγω των εποχιακά απασχολούμενων, κατά κύριο λόγο στον τουρισμό και κατά δεύτερο λόγο στην γεωργία.

Πίνακας 1

Φύλλο-ομάδες ηλικιών

Οικονομικά ενεργοί

Οικονομικά μη ενεργοί

σύνολο

απασχολούμενοι

άνεργοι

σύνολο

νέοι

Ηλικίες 10 και πάνω

46042

38532

7510

2156

54718

10-29

11810

8526

3284

1734

15729

30-64

32723

28497

4226

422

18862

65 και άνω

1509

1509

0

0

20127

άνδρες

28176

24190

3986

1242

20780

γυναίκες

17866

14342

3524

914

33929

 Οι ΄νέοι άνεργοι΄ είναι όσοι ψάχνουν για πρώτη φορά δουλειά.  Να σημειώσουμε ότι 64(!) παιδιά ηλικίας 10 έως 14 ετών δηλώνουν οικονομικά ενεργά, από τα οποία 4 δουλεύουν και 60 ψάχνουν για δουλειά. Επίσης 1280 νέοι 15-19 ετών είναι οικονομικά ενεργοί, από τους οποίους 636 δουλεύουν και 644 ψάχνουν για δουλειά.  Κάναμε τον ηλικιακό διαχωρισμό, θεωρώντας τις ηλικίες 10-29, ως νεολαία, και ότι τα 65 είναι η μέγιστη ηλικία για να εργάζεται κανείς.

Στους οικονομικά ενεργούς οι άνδρες είναι το 61,1% (αλλά μόνο το 53% των ανέργων) και οι γυναίκες το 38,9% (αλλά το 47% των ανέργων). Η νεολαία είναι το 25,6%, των οικονομικά ενεργών, αλλά το 44% των ανέργων.

2. Η ταξική θέση.

Οι κατηγορίες που χρησιμοποιεί η ΕΣΥΕ δεν δίνουν σαφή εικόνα για μια επιστημονική ταξική διάρθρωση, γι' αυτό θα πρέπει να γίνουν κάποιοι υπολογισμοί ξεκινώντας από τα στοιχεία του πίνακα 2,  που δίνει η έρευνα.

 Πίνακας 2

ΣΥΝΟΛΟ απασχολουμένων

εργοδότες

αυτοαπασχολούμενοι

μισθωτοί

Βοηθοί σε οικογενειακή επιχείρηση

38532

5281

8414

22984

1943

(Άνδρες) 24190

3931

5529

14187

543

(γυναίκες) 14342

1350

2885

8707

1400

Διευθυντικά στελέχη 3560

2818

96

646

0

Γεωργοί κτλ 5824

198

4078

573

975

Από τον πίνακα μπορούμε κατά προσέγγιση να υπολογίσουμε την ταξική διάρθρωση της Κέρκυρας

Με τους υπολογισμούς αυτούς καταλήγουμε στον παρακάτω πίνακα:

Πίνακας 3

Σύνολο οικονομικά ενεργών

Αστική τάξη

Μεσαία στρώματα

Εργατική τάξη

΄μισοπρολετάριοι΄

Αμιγής εργατική τάξη

46042

3560 (8%)

15100 (33%)

Περίπου 8000 (17%)

19304 (42%)

 3. Η διάρθρωση της εργατικής τάξης.

Πίνακας 4

Σύνολο μισθωτών

Γεωργία, αλιεία

μεταποίηση

Ενέργεια, ύδρευση

μεταφορές

ορυχεία

κατασκευές

Δεν δήλωσαν κλάδο

27146

773 (2,8%)

1051 (3,9%)

181

2441 (9%)

36

2635 (9,8%)

2103

 

Εμπόριο

Ξενοδοχεία εστιατόρια

Χρηματοπιστωτικοί

οργανισμοί

Δημόσια διοίκηση

εκπαίδευση

υγεία

Οικιακοί βοηθοί

Διάφορες υπηρεσίες

2814 (10,3%)

6520 (24%)

534

2502 (9,2%)

1960 (7,2%)

1084 (4%)

445

2067 (7,7%)

 Από τον πίνακα 4, σε αναλογία με την διάρθρωση των μισθωτών, βγαίνει η εξής διάρθρωση της εργατικής τάξης:

Βλέπουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία απασχολείται στις υπηρεσίες, ή τον λεγόμενο τριτογενή τομέα. Έχει σχετικά μικρή συγκέντρωση, αν εξαιρέσουμε ξενοδοχεία και super markets, όπου υπάρχουν σχετικά μεγαλύτερες μονάδες. Το ένα πέμπτο έχει εργοδότη το κράτος.

 Όλα αυτά επιδράνε σε ένα βαθμό αρνητικά στην συνείδηση, στην συνδικαλιστική οργάνωση, και στην μαχητικότητα της εργατικής τάξης στην Κέρκυρα.

 4. Κάποια συμπεράσματα.

Διονύσης Πολίτης

Βήμα διαλόγου