Skip to main content.
Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς
24/07/2013

Επίκληση εκ μέρους του Υπ.Ανάπτυξης και χρήση ανύπαρκτης μελέτης (άλλως «έκθεσης») του ΟΟΣΑ για τις υποτιθέμενες θετικές συνέπειες από την απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων

Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων βουλευτών ΣΥΡΙΖΑ προς τον Υπουργό Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας

Θέμα: Επίκληση εκ μέρους του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστή Χατζηδάκη, και χρήση ανύπαρκτης μελέτης (άλλως «έκθεσης») του ΟΟΣΑ για τις υποτιθέμενες θετικές συνέπειες από την απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων. Κατάθεση και γνωστοποίηση κάθε σχετικού εγγράφου και αλληλογραφίας

Στις 11/7/2013, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Κωστής Χατζηδάκης, κατέθεσε στη Βουλή το Σχέδιο Νόμου «Κανόνες ρύθμισης της αγοράς προϊόντων και της παροχής υπηρεσιών». Στο άρθρο 16, με τίτλο «Λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές», προβλέπεται η απορρύθμιση του ωραρίου λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων με την, υπό προϋποθέσεις, προαιρετική λειτουργία τους τις Κυριακές.

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας παραχώρησε Συνέντευξη Τύπου, στην οποία αναφέρθηκε στα υποτιθέμενα οφέλη της επιχειρούμενης απελευθέρωσης του ωραρίου λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων, επικαλούμενος τα συμπεράσματα συγκεκριμένης μελέτης του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με θέμα τις θετικές επιπτώσεις στην οικονομία από τη λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές, και δήλωσε:

«[...] μεταρρυθμίζουμε το πλαίσιο λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές [...] το σημαντικότερο από όλα είναι πως αυτό θα έχει άμεσες και θετικές επιπτώσεις στην εθνική οικονομία και την απασχόληση. Και αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Έχουμε στη διάθεσή μας μία πολύ σημαντική, πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ που  έγινε στο πλαίσιο της συνεργασίας μας με τον Οργανισμό και βασίζεται σε στοιχεία από 30 ευρωπαϊκές χώρες. Στη μελέτη αυτή αποδεικνύεται το πόσο μεγάλο ρόλο μπορεί να παίξει η απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές. Συγκεκριμένα για την Ελλάδα, από τη μελέτη του ΟΟΣΑ, μεταξύ άλλων, μπορούμε να κάνουμε τρεις διαπιστώσεις: Πρώτον,  εάν παρατηρήσει κανείς το χάρτη της Ευρώπης και κάνει τη σύγκριση μεταξύ 1999 και 2011, τότε θα δει ξεκάθαρα την τάση για απελευθέρωση. Και θα διαπιστώσει πως η Ελλάδα αποτελούσε μέχρι σήμερα εξαίρεση. Δεύτερον, η μεταρρύθμιση αυτή, μπορεί να απαλλάξει τους καταναλωτές στην Ελλάδα, από μία επιβάρυνση της τάξης των 309 εκ. ευρώ το χρόνο,  με την  ενίσχυση του ανταγωνισμού. Τρίτον και σημαντικότερο, η απελευθέρωση   θα μπορούσε να δημιουργήσει  έως και 30.000 θέσεις εργασίας, στον τομέα του εμπορίου, χωρίς να συνυπολογίσουμε τις έμμεσες θέσεις.»

Η τοποθέτηση του Υπουργού, μαζί με την ανωτέρω φερόμενη ως μελέτη του ΟΟΣΑ, περιελήφθησαν σε ανακοίνωση του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, που δημοσιεύθηκε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων στις 11/7/2013 και ώρα 15.58.  Από τις 11/7/2013, βρίσκεται επίσης αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας στη θέση: http://www.mindev.gov.gr/?p=11528.

Η εμφανιζόμενη ως «μελέτη του ΟΟΣΑ» αποτελείται από έξι (6) σελίδες και φέρει εξώφυλλο με τίτλο «The Regulation of Sunday Opening» [Η ρύθμιση της Λειτουργίας καταστημάτων τις Κυριακές] και το διακριτικό σήμα του ΟΟΣΑ στα αγγλικά [OECD]. Οι υπόλοιπες σελίδες, οι οποίες περιλαμβάνουν συγκριτικούς πίνακες και στοιχεία έχουν συνταχθεί στα ελληνικά. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, στη σελίδα 2 παρουσιάζεται πίνακας, σύμφωνα με τον οποίο «την τελευταία δεκαετία πολλές ευρωπαϊκές χώρες απελευθέρωσαν τη νομοθεσία τους σε σχέση με το ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων», στη σελίδα 3 αναφέρεται ότι «ο καταναλωτής ζημιώνεται από την υπάρχουσα νομοθεσία για τις Κυριακές στην Ελλάδα (Ζημιά ύψους 309 εκατ. ευρώ περίπου)», στη σελίδα 4 παρουσιάζονται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία «η απελευθέρωση τείνει είτε να αυξήσει, είτε να αφήσει την πραγματική δαπάνη αμετάβλητη», στην σελίδα 5 αναφέρεται ότι «η απελευθέρωση αυξάνει την απασχόληση σε όλους τους τομείς κατά 7% (Μ.Ο)», και τέλος στη σελίδα 6 σημειώνεται ότι «περίπου 30.000 νέες θέσεις εργασίας αναμένονται στην Ελλάδα από την απορρύθμιση».

Εντούτοις, όπως αποκάλυψε με σειρά δημοσιευμάτων (12/7/2013, 13/7/2013) ο διαδικτυακός τόπος «matrix24», ουδεμία τέτοια μελέτη φαίνεται να υπάρχει. Στο πλαίσιο ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που είχε δημοσιογράφος του ανωτέρω ιστοτόπου με την Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Δημοσίων Σχέσεων του ΟΟΣΑ, κ. Louise Fietz, η τελευταία επεσήμανε ότι δεν υφίσταται μελέτη με τον ανωτέρω τίτλο στη βάση δεδομένων του οργανισμού:

«Ι cannot find any publication in our database with this title and it is impossible to find the correct publication without the correct title. This does not sound like something that would come from the OECD although you seem to say it does »

[«Δεν μπορώ να βρω καμμία δημοσίευση με αυτό τον τίτλο στη βάση δεδομένων μας και είναι αδύνατο να βρω τη σωστή δημοσίευση χωρίς το σωστό τίτλο. Δεν μοιάζει με κάτι που θα προερχόταν από το ΟΟΣΑ, παρά το γεγονός ότι φαίνεται ότι λέτε πως προέρχεται»]

Περαιτέρω, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του ιστότοπου «matrix24» της 13/7/2013 με τίτλο «Θύελλα αντιδράσεων μετά την αποκάλυψη του matrix24.gr»:  «από τον ΟΟΣΑ επισημαίνεται ότι ο Οργανισμός χρησιμοποιεί μόνο την αγγλική γλώσσα καθώς δεν διαθέτει γραφείο στην Ελλάδα για να τα μεταφράζει στα ελληνικά».

Ερωτηθείς επί του θέματος στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, στις 16/7/2013, ο κ. Χατζηδάκης δήλωσε:

«Όλα αυτά που λέμε εμείς δεν τα υποστηρίζουμε μόνο εμείς. Έχω μαζί μου αποσπάσματα από την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, με τον οποίο συνεργαζόμαστε για μια ευρύτερη παρέμβαση ως προς τον ανταγωνισμό. Ο ΟΟΣΑ λέει ότι η απελευθέρωση τείνει είτε να αυξήσει είτε, στη χειρότερη περίπτωση, να αφήσει την πραγματική δαπάνη αμετάβλητη. Άρα, είτε ο τζίρος μένει σταθερός ή πάντως αυξάνεται. Σε καμία περίπτωση δεν μειώνεται και δεν πλήττεται η αγορά. Προχωρώντας, αναφέρει ότι ο καταναλωτής ζημιώνεται από την υπάρχουσα νομοθεσία για τις Κυριακές στην Ελλάδα, ζημιά 309 εκατομμυρίων ευρώ περίπου το χρόνο. Αναφέρει, επίσης, ότι η απελευθέρωση στην υπόλοιπη Ευρώπη αυξάνει την απασχόληση σε όλους τους τομείς κατά 7% κατά μέσο όρο. Περίπου 30.000 νέες θέσεις εργασίας αναμένονται στην Ελλάδα από τη ρύθμιση αυτή σε σχέση με τα καταστήματα και τα προσδιορίζει πως ακριβώς κατανέμονται. Θα ήθελα στο σημείο αυτό να απαντήσω σε οκτώ μύθους που έχουν καλλιεργηθεί με αφορμή αυτό το νομοσχέδιο. Πρώτον, η μελέτη του ΟΟΣΑ δήθεν δεν υπάρχει. Μύθος, ο οποίος μάλιστα είναι και ο πιο πρόσφατος, χθεσινός μύθος που κυκλοφόρησε κάποια στιγμή στα μέσα ενημέρωσης. Πήραμε τηλέφωνο τον ΟΟΣΑ και ήρθε σχετικό e-mail που επιβεβαιώνει την ύπαρξη της μελέτης. Μπορούμε να διαφωνούμε όσο θέλετε πολιτικά μεταξύ μας, αλλά να επικαλείται κάποιος τέτοιου είδους μυθοπλασίες για να αδυνατίσει τη θέση της οποιαδήποτε κυβέρνησης, θυμίζει το γνωστό ‘όταν δεν μας βολεύει πραγματικότητα, τόσο το χειρότερο για την ίδια την πραγματικότητα’».

Ωστόσο, στο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με ημερομηνία 15 Ιουλίου 2013, το οποίο δεν αναφέρει ηλεκτρονική διεύθυνση παραλήπτη -και απευθύνεται σε υψηλά ιστάμενο αξιωματούχο του Ελληνικού κράτους, αφού χρησιμοποιείται η επίσημη προσφώνηση «Your Excellency»-, η αρμοδια επικεφαλής του προγράμματος αξιολόγησης Ανταγωνισμού στην Ελλάδα του ΟΟΣΑ, κ. Ania Thieman, επιβεβαιώνει ότι δεν υφίσταται καμμία ολοκληρωμένη μελέτη για την άρση των ρυθμιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό στην Ελλάδα, με αναφορά στο άνοιγμα των εμπορικών καταστημάτων τις Κυριακές. Αντιθέτως, βρίσκεται σε εξέλιξη από τον Ιανουάριο 2013, χωρίς να έχει αποπερατωθεί και χωρίς, φυσικά, να επικεντρώνεται στη λειτουργία καταστημάτων την Κυριακή. Οι πρώτες εισηγήσεις, πρόκειται να παρουσιασθούν, «όπως συμφωνήθηκε», στα τέλη Σεπτεμβρίου 2013:

«I am pleased to confirm that the OECD Competition Division has been working on a project to screen product market regulation for obstacles to competition since January 2013. The project aims at improving consumer welfare and to contribute to economic growth and job creation through lifting regulatory barriers to competition. The powerpoint presentation that you attended last week gave some of our early indications, of what is still a work in progress. As agreed, we expect to present our draft recommendations at the end of September. For your information, you can find a detailed description of the project and its objectives on the webpage of the division […]»

[«Βρίσκομαι στην ευχάριστη θέση να επιβεβαιώσω ότι η Διεύθυνση Ανταγωνισμού του ΟΟΣΑ επεξεργάζεται από τον Ιανουάριο 2013, ένα πρόγραμμα αναζήτησης εμποδίων στον ανταγωνισμό στο πλαίσιο κανονιστικής ρύθμισης της αγοράς προϊόντων. Το έργο στοχεύει στη βελτίωση της ικανοποίησης του καταναλωτή, τη συνεισφορά στη οικονομική ανάπτυξη και την δημιουργία θέσεων εργασίας μέσα από την άρση των κανονιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό. Η παρουσίαση powerpoint την οποία παρακολουθήσατε την περασμένη εβδομάδα έδινε κάποιες από τις πρώιμες ενδείξεις μας σε μια εργασίας που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Όπως συμφωνήθηκε, αναμένουμε ότι θα είμαστε έτοιμοι να σας παρουσιάσουμε ένα προσχέδιο εισηγήσεων στο τέλος Σεπτεμβρίου. Προς ενημέρωσή σας, μπορείτε να βρείτε μια αναλυτική περιγραφή του έργου και των στόχων του στην ιστοσελίδα του Τμήματος [...]»]

Στην σχετική ηλεκτρονική διεύθυνση του Τμήματος Ανταγωνισμού του ΟΟΣΑ (http://www.oecd.org/daf/competition/greececompetitionassessment.htm), όπου παραπέμπει το ανωτέρω μήνυμα, διαπιστώνεται Επιτροπή του ΟΟΣΑ, με συμμετοχή ειδικών και από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, με αντικείμενο την αξιολόγηση των κανονιστικών εμποδίων στον ανταγωνισμό, σε τέσσερις τομείς: τον τουρισμό (tourism), το λιανικό εμπόριο (retail trade),  την επεξεργασία τροφίμων (food processing) και τα κατασκευαστικά υλικά (construction materials). Ουδεμία ειδική μνεία γίνεται στα εμπορικά καταστήματα και στη λειτουργία τους τις Κυριακές. Σύμφωνα με το επίσημο αναρτηθέν χρονοδιάγραμμα, το πόρισμα με τις εισηγήσεις του οργανισμού θα ολοκληρωθεί το Νοέμβριο 2013.

Επειδή η επίκληση και δημοσίευση ανύπαρκτης ή μη αποπερατωθείσης μελέτης διεθνούς οργανισμού για την υποστήριξη κοινωνικά άδικων κυβερνητικών επιλογών συνιστά μείζον πολιτικό, ηθικό και επιστημονικό ατόπημα, ιδιαιτέρως μάλιστα εν όψει της φρασεολογίας που χρησιμοποιήθηκε.

Επειδή η εξ υπαρχής κατάρτιση εγγράφου φέροντος το διακριτικό σήμα του ΟΟΣΑ και περιέχοντος στοιχεία -και μάλιστα στην ελληνική γλώσσα- υποτιθέμενης έρευνας του οργανισμού, η ολοκλήρωση της οποίας δεν επιβεβαιώνεται μέχρι στιγμής, αλλά αντίθετα διαψεύδεται, στοιχειοθετεί πολλαπλώς ελεγκτέα συμπεριφορά κατά τις διατάξεις του Ποινικού κώδικα και την ισχύουσα νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας,

Επειδή η μερική και επιλεκτική δημοσιοποίηση φερόμενων στοιχείων έρευνας, που δεν έχει ολοκληρωθεί, την ίδια στιγμή που η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής επισημαίνει ότι η σχετική ρύθμιση του άρθρου 16 «χρήζει πληρέστερης και επαρκέστερης αξιολόγησης», συνιστά πολιτική εξαπάτηση των πολιτών και της κοινής γνώμης,

Επειδή η αλήθεια δεν μπορεί να κόβεται και να ράβεται κατά τις απαιτήσεις της Κυβέρνησης και των μνημονίων, 

Ερωτάται ο κ. Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας

1.    Υπάρχει ή όχι επίσημη μελέτη ή έκθεση του ΟΟΣΑ με τίτλο «The Regulation of Sunday Opening», έκτασης 6 σελίδων (συμπεριλαμβανομένου του εξωφύλλου), στην οποία αναφέρονται τα στοιχεία που επικαλείται;

2.    Πότε δημοσιεύθηκε η ανωτέρω έκθεση και με ποιόν τρόπο περιήλθε στην κατοχή του Υπουργού;

3.    Αποτελεί νόμιμη πρακτική του Υπουργείου η δημοσιοποίηση και η πολιτική εκμετάλλευση φερόμενων στοιχείων ή ακόμη και πρώιμων ενδείξεων («indications»), που δεν έχουν ολοκληρωθεί;

4.    Ενημέρωσε ο Υπουργός τον ΟΟΣΑ ότι επρόκειτο να δημοσιοποιήσει τα ανωτέρω στοιχεία; Ποιός προέβη στην κατάρτιση της από 11/7/2013 διανεμηθείσας  «μελέτης του ΟΟΣΑ», χρησιμοποιώντας το διακριτικό σήμα του οργανισμού;

5.    Ποιός παρακολούθησε παρουσίαση «powerpoint», σε ποιό πλαίσιο και για ποιό λόγο χρειάσθηκε διευκρινιστική εκ των υστέρων αλληλογραφία από την οποία έχει απαλειφθεί ο παραλήπτης, μετά τα σχετικά δημοσιεύματα;

Περαιτέρω, ζητείται να καταθέσει ο Υπουργός,

1.    Την επίσημη μελέτη του ΟΟΣΑ, εφόσον αυτή υπάρχει,

2.    Κάθε σχετική αλληλογραφία που αποδεικνύει επίσημη αποστολή στοιχείων εκ μέρους του Οργανισμού προς την Ελληνική Κυβέρνηση, καθώς και την επίσημη μετάφρασή τους από τη μεταφραστική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών.

Αθήνα, 24/7/2013,

Οι ερωτώντες βουλευτές

Ζωή Κωνσταντοπούλου

Παναγιώτης Λαφαζάνης

Δημήτρης Παπαδημούλης

Βαγγέλης Αποστόλου

Δημήτρης Στρατούλης

Λίτσα Αμανατίδου

Απόστολος Αλεξόπουλος